Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Aktualności

Artykuł Trzy skuteczne rozwiązania dla współtwórców

Trzy skuteczne rozwiązania dla współtwórców

W świetle podstawowej zasady prawa autorskie, zarówno osobiste, jak i majątkowe, przysługują twórcy niezależnie od spełnienia jakichkolwiek formalności. Domniemywa się, że twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze uwidoczniono na egzemplarzach utworu lub której nazwisko podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu.

W praktyce rynkowej często można jednak spotkać utwory, w przypadku których mamy do czynienia z więcej niż jednym twórcą (współtwórczość). Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: ustawa) współtwórcom przysługuje prawo autorskie wspólnie. W świetle zaś art. 9 ust. 3 ustawy do wykonywania prawa autorskiego do całości utworu potrzebna jest zgoda wszystkich współtwórców.

Powołane regulacje mają istotne znaczenie w przypadku zawierania umów o przeniesienie, jak również umów o korzystanie z autorskich praw majątkowych. W tym kontekście aktualna pozostaje również zasada, zgodnie z którą nikt nie może przenieść na inny podmiot więcej praw niż sam posiada.

Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że dla skutecznego przejścia uprawnień do utworu, do którego prawa przysługują więcej niż jednemu twórcy, nabywca tych praw powinien podpisać odrębne umowy z każdym ze współtwórców (rys. 1). Takie rozwiązanie można zastosować wówczas, gdy twórców jest np. dwóch, jednak przygotowywanie i negocjowanie umów z większą ich liczbą może okazać się skomplikowane i czasochłonne.

W takim przypadku warto rozważyć propozycję wybrania spośród współtwórców jednego reprezentanta, który będzie stroną umowy prawnoautorskiej po uprzednim nabyciu praw majątkowych od pozostałych współtwórców (rys. 2). Rozwiązanie to pozwoli również na nabycie w jednym czasie i jedną umową wszystkich praw majątkowych do utworu. Należy jednak każdorazowo się upewnić, czy reprezentant skutecznie nabył prawa, które następnie ma przenieść na podmiot trzeci, w tym w szczególności, czy zachowana została forma wymagana prawem (np. forma pisemna pod rygorem nieważności dla umowy o przeniesienie majątkowych praw autorskich) oraz czy reprezentant uzyskał prawa autorskie w wystarczająco szerokim zakresie (np. na właściwych polach eksploatacji). Istotne jest również sprawdzenie, czy prawa zostały nabyte od każdego ze współtwórców, ponieważ tylko w takim przypadku będzie możliwe korzystanie z utworu bez naruszania praw autorskich któregokolwiek z twórców.

Trzecim rozwiązaniem w przypadku utworów współautorskich jest udzielenie przez współautorów pełnomocnictwa do zawarcia umowy o przeniesienie uprawnień do utworu i następnie podpisanie umowy dotyczącej majątkowych praw autorskich przez pełnomocnika wyznaczonego przez współtwórców i reprezentującego ich interesy (rys. 3). Wskazane rozwiązanie pozwala uniknąć wielu formalności związanych z podpisywaniem i weryfikacją odrębnych umów z każdym ze współtwórców. Ponadto pełnomocnik, w przeciwieństwie do reprezentanta, nie nabywa praw autorskich, działa jedynie w imieniu wszystkich współautorów, tym samym nie powstaje po jego stronie obowiązek zapłaty wynagrodzenia z tytułu nabycia majątkowych praw autorskich.

Niezależnie od wybranego rozwiązania, należy w każdym przypadku pamiętać, aby finalna umowa o przeniesienie praw autorskich lub umowa licencyjna spełniały wszelkie wymogi przewidziane prawem.

Źródło: Katarzyna Kęska, Deloitte Legal

http://www.deloittelegal.pl

Przeczytaj również

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło