Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Aktualności

Artykuł Amortyzacja praw własności intelektualnej dopuszczalna po spełnieniu określonych przesłanek

By omówić amortyzację prawa własności intelektualnej w podatku CIT należy w pierwszej kolejności nawiązać do art. 16b ust. 1 pkt 4-7 ustawy o CIT gdzie wymienione zostały cztery kategorie praw własności intelektualnej, które podlegają amortyzacji. Należą do nich:

  1. autorskie lub pokrewne prawa majątkowe;
  2. prawa określone w ustawie Prawo własności przemysłowej (m.in. patenty na wynalazki oraz prawa ochronne na znaki towarowe);
  3. licencje oraz
  4. informacje związane z wiedzą w dziedzinie przemysłowej, handlowej, naukowej lub organizacyjnej (informacje o charakterze know-how).

Niezależnie od powyższego, problematyka własności intelektualnej ściśle związana jest z kwestią amortyzowania lub odliczania kosztów prac rozwojowych, które w niniejszej informacji zostaną potraktowane marginalnie. Mając na względzie powyższe, wskazać należy, że prawa, które mają być przedmiotem amortyzacji, muszą się nadawać do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia do używania, stąd amortyzacja jest niemożliwa, jeżeli prawo majątkowe nie jest wykorzystywane do działalności gospodarczej podatnika.

Dalej należy podkreślić, ze amortyzacji podlegają tylko takie prawa, które zostały przez przedsiębiorcę „nabyte”. Dalszym warunkiem charakterystycznym dla zagadnień amortyzacyjnych, jest wymóg, by – w momencie rozpoczęcia amortyzacji – przewidywany okres używania praw własności intelektualnej był dłuższy niż rok. Powyżej wskazane zasady, powodują, że w niektórych przypadkach prawa własności intelektualnej nie mogą być amortyzowane. W szczególności, dotyczy to rzadkich przypadków, kiedy przedsiębiorca nabywa prawa majątkowe, których przewidywany okres używania nie przekracza roku. Nie są nadto  amortyzowane  prawa własności intelektualnej, jeżeli zostały wytworzone przez samego przedsiębiorcę – podatnika. Przykładem, który ilustruje powyższe mogą być  programy komputerowe stworzone przez pracowników przedsiębiorcy w ramach wykonywania obowiązków pracowniczych. Są jednak przypadki szczególne, kiedy tworzenie praw własności intelektualnej we własnym zakresie prowadzi do powstania składników majątkowych podlegających amortyzacji. Pozwalają na to przepisy dotyczące wspomnianych już kosztów prac rozwojowych; czyli prac związanych z nowymi produktami i technologiami. Trzeba jednak podkreślić, że zgodnie z tymi przepisami, przedsiębiorca nie amortyzuje praw własności intelektualnej (np. patentów), ale właśnie szczególny rodzaj aktywów, jakim są koszty prac rozwojowych. W dalszej kolejności, po ustaleniu, że doszło do nabycia prawa, które ma być przedmiotem amortyzacji, przedsiębiorca powinien ustalić wartość początkową, która jest podstawą obliczania odpisów.

W klasycznej sytuacji wartością początkową jest cena nabycia, czyli kwota należna zbywcy, powiększona o koszty związane z zakupem, naliczone do dnia oddania prawa majątkowego do używania. W tym zakresie, ustalanie wartości początkowej oparte jest na takich samych zasadach, jakie dotyczą wszystkich składników majątku trwałego. Niemniej jednak w zakresie praw majątkowych, ustawodawca przewidział ważną modyfikację, która wynika z art. 16g ust. 14 ustawy o CIT. Dotyczy ona nabycia licencji lub innych praw w sytuacji, gdy wynagrodzenie uiszczane przez nabywcę (licencjobiorcę) jest uzależnione od przychodów, jakie uzyskuje on z nabytego prawa. Taka część wynagrodzenia nie jest uwzględniana przy obliczaniu wartości początkowej, a co za tym idzie –  może być zaliczona bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów.    

Celem rozpoczęcia amortyzacji, należy dokonać wprowadzenia do ewidencji, które winno  być dokonane najpóźniej w miesiącu oddania wartości niematerialnej do używania (art. 16d ust. 2 ustawy o CIT). W miesiącu następnym – a więc w miesiącu, który nastąpi po miesiącu wprowadzenia do ewidencji – przedsiębiorca może rozpocząć amortyzację podatkową na zasadach ogólnych. Jej zakończenie nastąpi wtedy, gdy suma odpisów dorówna wartości początkowej (art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT).

Prawa własności intelektualnej, jak też inne wartości niematerialne, mogą być amortyzowane tylko jedną metodą (pomijając zasady tyczące się aktywów o niskiej wartości). Jest to metoda liniowa, polegająca na dokonywaniu comiesięcznych odpisów o równych wartościach.

Stawki amortyzacji są zróżnicowane w zależności od rodzaju umarzanego prawa. W odniesieniu do wartości niematerialnych i prawnych, ustawodawca odstąpił od podawania stawek amortyzacji w formie procentowej. W to miejsce zastosował metodę opisową, wskazując minimalny okres amortyzacji różnych aktywów w zależności od ich rodzaju. Jeżeli prawa majątkowe nabyte przez przedsiębiorcę nie zostały objęte przepisem szczególnym, to podlegają amortyzacji według maksymalnej stawki 20% w skali roku (minimalny okres amortyzacji wynosi 5 lat). Kilka rodzajów praw majątkowych podlega amortyzacji według stawki 50%. Np. należą do nich prawa autorskie oraz niektóre rodzaje licencji. Są to licencje na programy komputerowe, a także licencje na wyświetlanie filmów oraz emisję programów radiowych i telewizyjnych.

Prawidłowe zastosowanie stawki zależy od właściwej klasyfikacji nabytych praw. Problem rozróżnienia między know-how i prawami autorskimi występuje dość często przy okazji nabywania baz danych, które dotyczą klientów przejmowanego przedsiębiorstwa. Bazy danych, które nie mają charakteru twórczego, stanowią informacje o charakterze know-how.  Jeżeli w opisie stanu faktycznego znajdzie się ocena, że baza danych ma „twórczy i oryginalny charakter”, to organ podatkowy jest praktycznie zmuszony do uznania, że mamy do czynienia z prawami autorskimi.

www.bsskancelaria.pl

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło