Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Aktualności

Artykuł Czas w komercjalizacji i wdrożeniach zaawansowanych wyników badań

Czas w komercjalizacji i wdrożeniach zaawansowanych wyników badań

Współpraca pomiędzy nauką i biznesem często napotyka na klasyczny dylemat, a czasem wręcz konflikt interesów związany z głównymi celami realizowanych badań stosowanych. Interesem środowiska naukowego jest szybkie opublikowanie wyników badań (odpowiedniej rangi publikacje są przecież istotą pracy naukowej) oraz jak najdłuższe prowadzenie samych badań (często umożliwiające dodatkową i bardzo żmudną weryfikację przyjętych hipotez). Z kolei racjonalnym interesem firmy komercyjnej budującej swoją przewagę konkurencyjną na zaawansowanych rozwiązaniach technologicznych jest jak najszybsze zakończenie prac badawczo-rozwojowych i jak najdłuższe utrzymywanie wyników tych prac w tajemnicy (chyba, że planowane jest zgłoszenie patentowe – wówczas część unikalnej wiedzy może być wcześniej w kontrolowany sposób udostępniona uprawnionym organom).  

Pojawiające się trudności w zaplanowaniu i realizacji współpracy na linii nauka-biznes (i tym samym wydłużenie czasu procesu komercjalizacji) bardzo często przy tym są postrzegane przez pryzmat samego projektu badawczo-rozwojowego, gdzie faktycznie czas jako niezbędny zasób projektowy może być różnie postrzegany. Racjonalny przedsiębiorca zawsze będzie dążył do tego, aby rozwiązanie jak najszybciej znalazło się na rynku. Ta perspektywa staje się w praktyce już coraz bardziej zrozumiała dla środowiska naukowego i sami naukowcy są w stanie w znacznym stopniu tak zaplanować badania, aby ich wiarygodne wyniki były dostępne stosunkowo szybko. Gdzie zatem leżą obecnie największe bariery związane z wydłużającym się czasem przy komercjalizacji i skutecznych wdrożeniach zwłaszcza tych najbardziej zaawansowanych rozwiązań? 

Doświadczenie praktyczne, zwłaszcza ostatnich lat związanych z poszerzeniem oferty dóbr intelektualnych wytworzonych przez polskie jednostki naukowe wskazuje na 3 główne grupy barier, które bezpośrednio wpływają na wydłużenie czasu związanego z komercjalizacją i wdrożeniem wyników badań: 

  •          bariery związane z udostępnieniem nowego rozwiązania,
  •          bariery wejścia na rynek,
  •          bariery budowy odpowiedniej skali dla nowych produktów/usług.

Warto przy tym zwrócić uwagę, że skuteczne pokonanie tych barier wymaga połączenia kompetencji i doświadczenia zarówno środowiska naukowego, jak i biznesu. Pierwsze dwa elementy w dużej mierze zależą od działania jednostki naukowej – to jej uprawnione jednostki (tj. centrum transferu technologii, spółka celowa, inkubator przedsiębiorczości) powinny w odpowiedni sposób przygotować dane dobro do komercjalizacji – dotyczy to m.in. wypełnienia odpowiedniej procedury tj. zgłoszenie wewnętrzne wyniku badań, podjęcie uprawnionej decyzji o komercjalizacji, wyceny przedmiotu komercjalizacji, ogłoszenia odpowiedniego postępowania – zgodnie z zasadą konkurencyjności). Optymalizacja czasu związanego z tym etapem w dużej mierze związana będzie z przyjęciem efektywnie działających procedur wewnętrznych w danej jednostce. Nie bez znaczenia jest tutaj również rola przedsiębiorcy – jeżeli wdrożono efektywne procedury wewnętrzne sama deklaracja związana z zainteresowaniem zakupem i wdrożeniem danego rozwiązania powinna przyspieszyć cały proces. W praktyce bowiem nie wszystkie procedury uruchamiane są w pełnym zakresie, ponieważ z reguły wiążą się z dodatkowym wykorzystaniem zasobów lub/i dodatkowym kosztem. Wydaje się, że środki przeznaczone przez ustawodawcę m.in. na odpowiednie przygotowanie wyników badań do komercjalizacji (2% środków przyznawanych na utrzymanie potencjału badawczego może znacznie ułatwić i przyspieszyć ten proces – więcej na ten temat m.in. w artykule pod adresem: http://bridge.gov.pl/aktualnosc/pokaz/przykladowy-katalog-kosztow-zwiazanych-z-komercjalizacja-przeznaczenie-ustawowej-czesci-srodkow-przyznawanych-na-utrzymanie-potencjalu-badawczego/ ). 

Wydawać by się mogło, że procedury wewnętrzne to jedyne „wąskie gardło” związanie z wydłużeniem czasu efektywnej komercjalizacji. W praktyce jednak coraz częściej mamy do czynienia z oczekiwaniem związanym ze wsparciem w pokonaniu barier wejścia, które to zazwyczaj związane są z kwestiami formalno-prawnymi. W bardzo wielu projektach badawczo-rozwojowych można spotkać wyniki badań, których efektywne wdrożenie wymaga np. uzyskania odpowiedniej zgody od uprawnionego organu państwowego. Bardzo często sam przedsiębiorca nie jest w stanie rozwiązać problemu z właściwym zgłoszeniem, procedurą notyfikacyjną lub przejściem pełnego procesu rejestracji nowego produktu. Odpowiednie przygotowanie go do tego procesu znacznie może przyspieszyć samą komercjalizację wyników badań oraz ich ostateczne wdrożenie. Również w tym przypadku może pomóc ustawowa pula środków na komercjalizację z dotacji na utrzymanie potencjału badawczego i znacznie przyspieszyć cały proces. 

Ostatnim etapem wdrożenia (i zarazem barierą związaną z efektywnym pozycjonowaniem takiego produktu na rynku) jest budowa efektu skali. Jest  to właściwie ostatni etap prac rozwojowych, ale niestety często równie czasochłonny jak poprzednie etapy, mimo, że w większości przypadków jest on już po stronie przedsiębiorcy. Odpowiednie przygotowanie ostatecznej wersji produktu gotowego (lub usługi) wymaga przecież odpowiednio przygotowanego prototypu, jego weryfikacji w praktyce, opracowania produktu gotowego (lub usługi), wdrożenia procedur i/lub linii produkcyjnej oraz ich praktycznej weryfikacji. 

Jak widać choćby z tego bardzo ogólnego opisu wszystkie te elementy mają wpływ na czas związany z komercjalizacją. Skuteczne skrócenie czasu związanego z przygotowaniem komercjalizacji i wdrożenia jest uwarunkowane bardzo zgodną, opartym na tych samych interesach współpracą pomiędzy jednostką naukową i przedsiębiorcą. 

Niniejsze opracowanie ma jedynie charakter informacyjny i niewiążący - nie stanowi ono porady, opinii ani wyjaśnienia z zakresu doradztwa prawnego czy biznesowego. Przed podjęciem jakichkolwiek decyzji lub działań, konieczna jest każdorazowa indywidualna analiza stanu faktycznego i niezbędna analiza wszystkich uwarunkowań. Autorzy nie ponoszą jakiejkolwiek odpowiedzialności za działania podmiotów podjęte na podstawie niniejszego opracowania. 

Dorota Krzewińska – Partner Zarządzający CoWinners Sp. z o.o., specjalizuje się w analizach potencjału rynkowego dóbr intelektualnych oraz analizie uwarunkowań niezbędnych do przygotowywania wycen nowych technologii, przygotowuje również scenariusze i strategie komercjalizacji, posiada doświadczenie regionalnego brokera technologicznego oraz koordynatora projektów wspierających instytucje otoczenia biznesu. 

Zbigniew Krzewiński – doktor nauk ekonomicznych, główny konsultant firmy CoWinners Sp. z o.o., ekspert Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, doradca w szeregu projektach z zakresu komercjalizacji i wdrożeń nowych technologii, specjalista w zakresie projektowania regulacji i rozwiązań związanych z zarządzaniem własnością intelektualną na uczelniach. 

CoWinners Sp. z o.o. specjalistyczna firma doradcza zajmująca się konsultingiem komercjalizacji wyników badań oraz procedur i procesów z tym związanych. 

Poir

Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój

Przeczytaj również

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło