Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Aktualności

Artykuł Kto i kiedy decyduje o komercjalizacji?

Kto i kiedy decyduje o komercjalizacji?

Proces podejmowania decyzji o komercjalizacji, jako składnik zasad i procedur komercjalizacji, powinien zostać dookreślony w regulaminie zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi oraz prawami własności przemysłowej oraz zasad komercjalizacji, którego obowiązek uchwalenia przez Senat uczelni nakłada ustawa PSW w art. 86c. Decyzja o komercjalizacji – zgodnie z art. 86e pkt 1 ustawy PSW – powinna zostać podjęta w okresie do trzech miesięcy od daty zgłoszenia informacji o wynikach badań naukowych przez pracownika. Odpowiednio – zgodnie z art. 86e pkt 2 PSW – w przypadku podjęcia decyzji o niekomercjalizowaniu wyniku badań lub po bezskutecznym upływie wyżej wymienionego terminu, może zostać zaproponowana pracownikowi możliwość odkupu praw do powyższego wyniku.

Model podejmowania decyzji pozostawiony jest uczelni. Potencjalnym rozwiązaniem wartym rozważenia jest kolegialne włączenie w proces decyzyjny pozamerytorycznych jednostek uczelni dysponujących wiedzą rynkową na temat zapotrzebowania biznesu na rozwiązania naukowe, które np. funkcjonują w ramach centrum transferu technologii przy danej uczelni oraz specjalistów z dziedziny zarządzania prawami własności intelektualnej w celu oceny potencjału ekonomicznego i strategicznego możliwych scenariuszy postępowania z wynikami prac badawczych. Dodatkowo, proces monitoringu możliwości późniejszego wdrożenia potencjalnych pożądanych przez odbiorców rozwiązań powinien rozpocząć się przed wprowadzeniem projektu naukowego lub w jego trakcie.

O ile ustawa PSW określa w art. 86e, że decyzja o komercjalizacji powinna być podjęta w terminie trzech miesięcy od daty zgłoszenia przez pracownika informacji o wynikach badań naukowych lub prac rozwojowych oraz o know-how związanym z tymi wynikami, to nie wskazuje, ile czasu na skomercjalizowanie ma uczelnia w przypadku podjęcia pozytywnej decyzji.

Należy uznać, że działania w tym zakresie powinny być podjęte bez zbędnej zwłoki z zachowaniem należytej staranności. Termin ten lub ramy czasowe i obowiązki uczelni w procesie komercjalizacji może dookreślać uprzednio wskazany regulamin zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi oraz prawami własności przemysłowej oraz zasad komercjalizacji, choć ustawa PSW tego nie precyzuje. Jest to pozostawione decyzji uczelni.

Niezależnie, powyższe uzasadnia konieczność wypłaty wynagrodzenia przez uczelnie pracownikowi i jednocześnie twórcy komercjalizowanego rozwiązania określonej procentowo w art. 86f ustawy PSW.

Inne możliwe ograniczenie czasowe w komercjalizacji pracy rozwojowej może stanowić art. 12 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Jeżeli pracodawca, w okresie dwóch lat od daty przyjęcia utworu, nie przystąpi do rozpowszechniania utworu przeznaczonego w umowie o pracę do rozpowszechnienia, twórca może wyznaczyć pracodawcy na piśmie odpowiedni termin na rozpowszechnienie utworu z tym skutkiem, że po jego bezskutecznym upływie prawa uzyskane przez pracodawcę wraz z własnością przedmiotu, na którym utwór utrwalono, powracają do twórcy, chyba że umowa stanowi inaczej. Strony mogą określić inny termin na przystąpienie do rozpowszechniania utworu. Jeśli zatem dana praca rozwojowa będąca utworem nie zostanie opublikowana bądź też inaczej udostępniona do obrotu w ramach komercjalizacji przyjętego wyniku badawczego spełniającego kryteria utworu, należy mieć na uwadze również to ograniczenie ustawowe.

A zatem, odwołując się do ogólnej idei ustawodawcy usankcjonowania m.in. finansowej motywacji naukowców poprzez komercjalizowanie wytwarzanych przez nich wyników badań naukowych, należy uznać ten czynnik za ewentualny wyznacznik terminu rozpoczęcia procesu komercjalizacji. 

Źródło: Deloitte Innovation Consulting

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło