Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Porady praktyczne

Porady praktyczne Możliwości wykorzystania aparatury do celów komercyjnych

Możliwości wykorzystania aparatury do celów komercyjnych

Jednostki badawcze stają w tej sytuacji przed zupełnie nowym wyzwaniem, a mianowicie jak zarządzać strumieniem środków pozyskiwanych z działalności komercyjnej, aby pozostać w zgodzie z warunkami wykorzystanych instrumentów wsparcia? Na jakich warunkach powinna być realizowana współpraca z biznesem? Jak prawidłowo monitorować i raportować generowane przychody oraz ponoszone koszty? Jak wykorzystywać wnioski z monitorowania w dynamicznym kształtowaniu oferty usług?

Powyższe pytania zaadresowane zostały w załączonym poniżej opracowaniu. Zaprezentowano również modelowe rozwiązania systemowe, które mogą pozwolić na optymalizację efektywności monitoringu, podział odpowiedzialności i obowiązków w tym procesie oraz przykład koncepcji systemu informatycznego wspierającego jednostkę w realizacji tych zadań.

Zgodnie z wynikami badania Deloitte zaprezentowanymi w raporcie „Badania i rozwój w Polsce 2015” (Raport „Badania i rozwój w Polsce 2015”, Deloitte 2015 dostępny na www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/pl/Documents/Reports/pl_Badania_i_rozwoj_w_Polsce_2015_1.pdf2) ponad 67% przedsiębiorstw oczekuje zwiększenia wydatków na B+R w okresie 3 do 5 lat, zaś 50% deklaruje wzrost zaangażowania środków przeznaczanych na tę działalność w perspektywie najbliższego roku lub dwóch lat. Planowane nakłady mogą być z powodzeniem wydatkowane na wspólną realizację projektów badawczo-rozwojowych(B+R), zakładającą wykorzystanie istniejącej infrastruktury badawczej(infrastruktura badawcza lub IB), której powstanie zostało sfinansowane np. ze środków Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka czy też Polska Wschodnia. W celu ustalenia zasad, na jakich dofinansowana infrastruktura może zostać udostępniona w związku z realizacją zleceń badawczych, zaawansowanych usług analitycznych lub po prostu odpłatnym jej użyczaniem, jak również zapewnienia efektywniej współpracy między stronami, racjonalnej biznesowo i służącej osiągnięciu korzyści ekonomicznych w długim okresie, ważne jest by jednostki badawcze były przygotowane (proceduralnie) i świadome ograniczeń, ale także możliwości dysponowania infrastrukturą.

1. Uwarunkowania prawne wykorzystania infrastruktury badawczej objętej finansowaniem publicznym do celów komercyjnych

Prowadzenie działalności gospodarczej przez organizacje realizujące badania i szerzące wiedzę, również w oparciu o infrastrukturę badawczą sfinansowaną ze środków publicznych, regulowane jest przez przepisy rozporządzenia Komisji nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 roku uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu oraz przez Zasady ramowe dotyczące pomocy państwa na działalność badawczą, rozwojową i innowacyjną zawarte w Komunikacie Komisji z dnia 27 czerwca 2014 roku (stanowiące element tzw. soft law).

Warto zauważyć, że ilekroć w ww. regulacjach jest mowa o infrastrukturze badawczej chodzi nie tylko o obiekty czy też zasoby, ale także powiązane z nimi usługi, które są wykorzystywane przez środowisko naukowe do prowadzenia badań naukowych w swoich dziedzinach oraz obejmują wyposażenie naukowe lub zestaw przyrządów, zasoby oparte na wiedzy, takie jak zbiory, archiwa lub uporządkowane informacje naukowe, infrastrukturę opartą na technologiach informacyjno-komunikacyjnych, taką jak sieć, infrastrukturę komputerową, oprogramowanie i infrastrukturę łączności, a także wszelkie inne unikalne środki niezbędne do prowadzenia badań naukowych. Infrastruktura badawcza tego typu może być zlokalizowana w jednej placówce lub „rozproszona” (tzw. zorganizowana sieć zasobów) zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 723/2009 z dnia 25 czerwca 2009 roku -w sprawie wspólnotowych ram prawnych konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC).

Jeżeli infrastruktura badawcza jest wykorzystywana zarówno do prowadzenia działalności gospodarczej, jak i niegospodarczej, zasadami pomocy państwa objęte są te środki publiczne, które powiązane są z działalnością gospodarczą. Jeżeli infrastruktura badawcza wykorzystywana jest niemal wyłącznie do działalności niegospodarczej, jej finansowanie może być w całości nieobjęte zasadami pomocy państwa. Warunkiem sine qua nontego wyłączenia jest zachowanie pomocniczego charakteru działalności gospodarczej. Działalność gospodarcza ma natomiast charakter czysto pomocniczy, jeżeli odpowiada działalności, która jest bezpośrednio związana z funkcjonowaniem danej infrastruktury badawczej i konieczna do jej funkcjonowania lub nieodłącznie związana z jej główną działalnością niegospodarczą oraz która ma ograniczony charakter. Komisja przyjmuje, że ma to miejsce, kiedy w ramach działalności gospodarczej wykorzystuje się dokładnie te same nakłady (np. materiały, wyposażenie, siłę roboczą i aktywa trwałe), co w przypadku działalności niegospodarczej oraz kiedy zasoby przeznaczane rocznie na działalność gospodarczą nie przekraczają 20 % całkowitych rocznych zasobów danego podmiotu.

Komisja uznaje przy tym, że niegospodarczy charakter działalności ma zazwyczaj:

1. Zasadnicza działalność organizacji prowadzących badania i szerzących wiedzę oraz infrastruktur badawczych, a w szczególności:
a) kształcenie mające na celu zwiększanie coraz lepiej wyszkolonych zasobów ludzkich, z tym zastrzeżeniem, że za działalność niegospodarczą w tym wypadku uznaje się wyłącznie edukację publiczną organizowaną w ramach krajowego systemu edukacji, finansowaną głównie lub wyłącznie przez państwo i nadzorowaną przez państwo;
b) niezależna działalność B+R mająca na celu powiększanie zasobów wiedzy i lepsze zrozumienie, w tym badania i rozwój w ramach współpracy, kiedy to organizacje prowadzące badania i szerzące wiedzę oraz infrastruktury badawcze podejmują skuteczną współpracę (w rozumieniu Zasad ramowych dotyczących pomocy państwa na działalność badawczą, rozwojową i innowacyjną z dnia 27 czerwca 2014roku), z tym zastrzeżeniem, że za niezależną działalność B+R nie uznaje się działalności polegającej na świadczeniu usług w zakresie badań i rozwoju oraz działalności B+R prowadzonej w imieniu przedsiębiorstw;
c) szerokie rozpowszechnianie wyników badań na zasadzie niedyskryminacji i braku wyłączności, np. przez nauczanie, dostępne bazy danych, otwarte publikacje i otwarte oprogramowanie.

2. Działania związane z transferem (inaczej rozpowszechnianiem) wiedzy rozumianym, jako wszelkie procesy, których celem jest zdobycie i gromadzenie wiedzy jawnej i dorozumianej oraz dzielenie się tą wiedzą, w tym umiejętnościami i kompetencjami w zakresie działalności gospodarczej i niegospodarczej, jeżeli są one prowadzone:
a) przez organizację prowadzącą badania i szerzącą wiedzę lub infrastrukturę badawczą; lub
b) wspólnie z innymi podmiotami tego typu, tj. wspólnie z innymi organizacjami prowadzących badania i szerzących wiedzę lub infrastrukturami badawczymi; lub
c) w imieniu podmiotów tego typu, tj. w imieniu innych organizacji prowadzących badania i szerzących wiedzę lub infrastruktur badawczych, a wszystkie zyski z tych działań są reinwestowane w zasadniczą niegospodarczą działalność organizacji prowadzących badania i szerzących wiedzę lub infrastruktur badawczych.

Niezależnie od powyższego, uznaje się również, że w sytuacji, w której aktywa trwałe (takie jak budynki, urządzenia) składające się na infrastrukturę badawczą sfinansowaną ze środków publicznych, zostały w pełni zamortyzowane, na infrastrukturze badawczej może zostać podjęta działalność gospodarcza.

Biorąc pod uwagę to, że o konieczności zastosowania przepisów o pomocy publicznej będzie decydowało przyszłe wykorzystanie IB objętej finansowaniem publicznym w działalności gospodarczej lub też działalności innej niż gospodarcza istotne jest wprowadzenie w IB procedur umożliwiających weryfikację pomocniczego charakteru działalności gospodarczej. Jeśli bowiem działalność prowadzona na infrastrukturze badawczej objętej finansowaniem publicznym nie będzie miała charakteru ograniczonego, konieczne jest przestrzeganie przepisów dotyczących pomocy publicznej.

Warto dodać, że jeśli IB dofinansowana ze środków unijnych jest wykorzystywana do prowadzenia badań lub świadczenia usług badawczych na rzecz przedsiębiorstwa na zasadach komercyjnych (przy założeniu zazwyczaj, że zleceniodawca jest właścicielem wyników badań i ponosi ryzyko ich niepowodzenia),przedsiębiorstwo nie będzie pośrednim beneficjentem pomocy publicznej, o ile wynagrodzenie za usługi będzie odpowiednie i ustalone w trybie negocjacji w warunkach pełnej konkurencji.

Jeżeli infrastruktura badawcza jest wykorzystywana do realizacji wspólnych projektów w ramach współpracy z przedsiębiorstwami, Komisja uznaje, że uczestniczącym przedsiębiorstwom nie udziela się pośredniej pomocy państwa za pośrednictwem tych podmiotów ze względu na korzystne warunki współpracy, jeśli spełniony jest jeden z warunków określonych przez Komisję przedstawionych poniżej. Co ważne, Komisja nie uznaje za formę współpracy prowadzenia badań na zlecenie oraz świadczenia usług badawczych.

W przypadku wykorzystywania infrastruktury badawczej do celów gospodarczych, przy ocenie przyznanego wsparcia należy uwzględnić przepisy dotyczące pomocy publicznej, chyba, że:
a) oba rodzaje działalności oraz ich koszty, finansowanie i przychody są wyraźnie rozdzielone w celu uniknięcia subsydiowania skrośnego działalności gospodarczej (dowodem na to jest odpowiednie rozdzielenie kosztów, finansowania i przychodów widoczne w sprawozdaniu finansowym danego podmiotu);
b) w ramach działalności gospodarczej wykorzystuje się dokładnie te same nakłady (np. materiały, wyposażenie, siłę roboczą i aktywa trwałe), co w przypadku działalności niegospodarczej oraz kiedy zasoby przeznaczane rocznie na działalność gospodarczą nie przekraczają 20% całkowitych rocznych zasobów danego podmiotu;
c) wszelkie zyski pochodzące z działań związanych z transferem (inaczej rozpowszechnieniem) wiedzy są reinwestowane w zasadniczą niegospodarczą działalność infrastruktur badawczych; lub
d) rzeczowe aktywa trwałe wchodzące w skład infrastruktury badawczej (takie jak grunty, budynki, urządzenia oraz pozostałe wyposażenie) zostały w całości zamortyzowane.

Zasady dostępu do infrastruktury badawczej muszą być jednakowe dla wszystkich, bez jakichkolwiek form dyskryminacji lub uprzywilejowania podmiotów.

I tak, jeżeli infrastruktura badawcza jest wykorzystywana do prowadzenia badań lub świadczenia usług badawczych na rzecz przedsiębiorstw, w celu uniknięcia wystąpienia pośredniej pomocy publicznej, usługi badawcze lub badania na zlecenie powinny być świadczone:
a) po cenach rynkowych, przy czym: w przypadku, gdy infrastruktura badawcza świadczy swoje usługi badawcze lub prowadzi badania na zlecenie w imieniu danego przedsiębiorstwa po raz pierwszy, na próbę i w wyraźnie ograniczonych ramach czasowych, pobierana opłata jest uznawana na cenę rynkową, jeżeli przedmiotowe usługi badawcze lub badania na zlecenie są jedyne w swoim rodzaju i można wykazać, że nie ma na nie popytu;
b) jeżeli nie istnieją ceny rynkowe oraz, gdy nie zachodzi przypadek, o którym mowa powyżej, usługi badawcze lub badania na zlecenie powinny być świadczone po cenach, które:
i) odzwierciedlają pełne koszty usługi oraz na ogół obejmują marżę określoną poprzez odniesienie do marż powszechnie stosowanych przez przedsiębiorstwa prowadzące działalność w sektorze danych usług; lub
ii) są wynikiem negocjacji przeprowadzonych w warunkach pełnej konkurencji, podczas których infrastruktura badawcza – w charakterze dostawcy usług – negocjuje w celu uzyskania maksymalnej korzyści gospodarczej w momencie zawarcia umowy oraz pokrywa przynajmniej swoje koszty krańcowe;
c) jeżeli infrastruktura badawcza zatrzymuje własność lub prawo dostępu do praw własności intelektualnej, to ich wartość rynkową może odjąć od ceny należnej za dane usługi.

Natomiast, jeżeli infrastruktura badawcza jest wykorzystywana do projektu realizowanego w ramach współpracy z przedsiębiorstwami, w celu uniknięcia wystąpienia pośredniej pomocy publicznej, współpraca powinna spełniać conajmniej jeden z poniższych warunków:
a) uczestniczące w projekcie przedsiębiorstwa ponoszą pełne koszty projektu; lub
b) wyniki współpracy, które niepowodują powstania praw własności intelektualnej, mogą być rozpowszechniane, a prawa własności intelektualnej powstające w wyniku działań infrastruktur badawczych w pełni przynależą do tych podmiotów; lub
c) wszelkie prawa własności intelektualnej powstałe w wyniku projektu oraz powiązane prawa dostępu są rozdzielane pomiędzy różnych partnerów współpracujących w sposób należycie odzwierciedlający ich pakiety prac, wkład i wzajemne interesy; lub
d) infrastruktury badawcze otrzymują rekompensatę odpowiadającą wartości rynkowej praw własności intelektualnej, które powstały w wyniku prowadzonych przez te podmioty działań i które przyznano uczestniczącym przedsiębiorstwom lub prawo dostępu do praw, które przyznano uczestniczącym przedsiębiorstwom, przy czym:
i) z przywołanej rekompensaty można potrącić bezwzględną wartość wszelkiego wkładu –finansowego i niefinansowego –uczestniczących przedsiębiorstw na poczet kosztów działań infrastruktur badawczych, które to działania doprowadziły do powstania przedmiotowych praw własności intelektualnej;
ii) otrzymana rekompensata odpowiada wartości rynkowej, jeżeli umożliwia infrastrukturom badawczym korzystanie z pełni ekonomicznych korzyści wynikających z przedmiotowych praw, jeżeli spełniono jeden z następujących warunków:

  • wysokość rekompensaty określono w drodze otwartej, przejrzystej i niedyskryminacyjnej konkurencyjnej procedury sprzedaży; lub
  • wycena niezależnego eksperta potwierdza, że kwota rekompensaty jest co najmniej równa wartości rynkowej; lub
  • sprzedający może wykazać, że przeprowadził negocjacje w sprawie rekompensaty w warunkach pełnej konkurencji, aby uzyskać maksymalną korzyść gospodarczą w momencie zawierania umowy, z uwzględnieniem swoich celów statutowych; lub
  • w przypadku, gdy zgodnie z umową współpracy współpracujące przedsiębiorstwo ma prawo odmowy w odniesieniu do praw własności intelektualnej powstałych w wyniku współpracy organizacji prowadzących badania lub infrastruktur badawczych, a podmioty te mają wzajemne prawo do zabiegania o korzystniejsze pod względem gospodarczym oferty od stron trzecich, tak,aby przedsiębiorstwa współpracujące musiały odpowiednio dostosować swoją ofertę.

Niezależnie od powyższego, w każdym przypadku wykorzystywania infrastruktury badawczej sfinansowanej ze środków publicznych do celów gospodarczych, właściciel infrastruktury zobowiązany jest do monitorowania dochodu uzyskiwanego w rozumieniu art. 55 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 roku, zgodnie z procedurami wyliczania i monitorowania dochodu w projektach realizowanych w perspektywie finansowej 2007-2013.5

2. Wymagania związane z procesem monitorowania dochodu generowanego przez dofinansowaną infrastrukturę badawczą

Jednostka badawcza będąca Beneficjentem wsparcia na zakup infrastruktury badawczej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka zobligowana jest do przygotowania corocznej informacji dotyczącej osiągniętych przez nią przychodów oraz poniesionych kosztów operacyjnych związanych z komercyjnym wykorzystaniem zakupionego wyposażenia.

Szczegółowy zakres informacji okresowej prezentuje poniższa tabela:

Coroczna informacja o kształtach operacyjnych projektu i ewentualnych przychodach obejmuje:
Podstawowe informacje o Beneficjencie i realizowanym projekcie w tym: nazwę Beneficjenta, numer i tytuł projektu, datę zakończenia jego realizacji, całkowity koszt, wartość kosztów kwalifikowanych, wartość dofinansowania ze środków UE
Sumę przychodów w projekcie – tzn. sumę opłat ponoszonych bezpośrednio przez korzystających z dóbr i usług wypracowanych w projekcie, rejestrowanych w podziale na źródła pochodzenia np. za pomocą faktur, niewliczając podatków pośrednich (VAT)
Sumę kosztów operacyjnych – tzn. sumę wydatków pieniężnych niemających charakteru inwestycyjnego, przeznaczanych na bieżącą działalność i eksploatację aktywów wytworzonych lub zakupionych w projekcie, dokumentowanych np. za pomocą faktur, a w przypadku kosztów nie w całości związanych z projektem przy wykorzystaniu miarodajnego współczynnika rozliczania
Dochód w projekcie – tzn. różnicę przychodów i kosztów operacyjnych obliczaną przy każdej corocznej informacji. Po zakończeniu okresu trwałości Instytucja Pośrednicząca podsumowuje dochód projektu aktualizując wartości przychodów i kosztów operacyjnych średnią stopą depozytową NBP

Celem corocznych raportów jest przedstawienie do Instytucji Pośredniczącej całości wygenerowanych przychodów i związanych z nimi kosztów operacyjnych powstałych w wyniku wykorzystywania zakupionej IB.

Coroczna informacja powinna przedstawiać informacje pozwalające na identyfikację danego projektu oraz dane liczbowe umożliwiające weryfikację przychodów i kosztów operacyjnych. Wartości te powinny znajdować odzwierciedlenie w dokumentach księgowych archiwizowanych przez jednostkę badawczą.

W kontekście powyższego wzoru tabeli należy zauważyć, że zarówno zbiory przychodów, jak i kosztów operacyjnych zostały określone zgodnie z poniższą uogólnioną tabelą:

7

W celu właściwego zastosowania wartości kosztów operacyjnych oraz przychodów powstałych w wyniku komercyjnego wykorzystania elementów IB Instytucja Pośrednicząca stosuje stopę dyskontową, zgodnie ze średnią stopą depozytową NBP w latach realizacji i trwałości projektu.

Poniższa tabela zawiera szablonowy formularz dla obliczania wysokości dochodu przy uwzględnieniu dyskonta:

 
W efekcie IP oblicza wartość dochodu, która (proporcjonalnie do poziomu pozyskanego finansowania publicznego) powinna być zwrócona przez jednostkę badawczą. Przykład obliczeń ilustruje poniższa tabela:

Warunki, które jednostka badawcza musi spełnić w celu uniknięcia zwrotu  części wygenerowanego dochodu prezentuje poniższa tabela:

Należy podkreślić, że samodzielne monitorowanie potencjalnego poziomu dochodu uzyskanego w projekcie przez jednostkę badawczą może mieć istotne znaczenie z punktu widzenia prowadzenia skutecznej polityki sprzedażowej i cenowej. Zasady podziału obowiązków związanych z monitorowaniem oraz sugerowane narzędzia i rozwiązania pozwalające na optymalizację korzyści ekonomicznych jednostki badawczej zostały przedstawione w dalszej części dokumentu.

3. Jak ułożyć proces monitorowania w jednostce badawczej?

Zapewnienie maksymalizacji efektywności procesu monitorowania dochodu w dofinansowanym projekcie wymaga współpracy i podziału odpowiedzialności pomiędzy jednostki organizacyjne zaangażowane w proces budowy, realizacji i rozliczania strumienia sprzedażowego.

Uwzględnienie ograniczeń dochodowych na poziomie strategicznym – faza planowania

Czynnikiem kluczowym jest uwzględnienie założeń związanych z obowiązkami Beneficjenta dofinansowania już na etapie konstruowania długoterminowych i rocznych planów sprzedażowych. Na tym etapie budżetowym niezbędne jest zaangażowanie w proces przedstawicieli jednostek organizacyjnych odpowiedzialnych za kontakt z biznesem. Właściwe zaplanowanie portfolio ofertowego jednostki badawczej oraz określenie kluczowych grup docelowych powinno uwzględniać wszelkie ograniczenia związane z komercyjnym wykorzystaniem infrastruktury.

W fazie planowania powinny zostać określone graniczne wartości przychodowe, przy których jednostka badawcza powinna rozważyć modyfikację polityki sprzedażowej i cenowej lub aktualizację polityki inwestycyjnej zorientowanej na działalność niegospodarczą. Zachowanie takie pozwoli na optymalizację korzyści jednostki badawczej i umożliwi Instytucji Pośredniczącej odstąpienie od wezwania do zwrotu pozyskanych środków.

Bieżące monitorowanie realizacji planów sprzedażowych i generowanych przepływów pieniężnych –faza operacyjna

Dynamika rynku wymaga od jednostek badawczych zarówno dużej elastyczności w dostosowywaniu się do oczekiwań dotychczasowych oraz potencjalnych odbiorców usług, jak i bieżącego monitorowania poziomu osiąganych dochodów. Podejście takie wymaga większego zaangażowania w proces Opiekunów poszczególnych elementów infrastruktury badawczej wchodzących w skład dofinansowanego projektu w ramach danych jednostek organizacyjnych. Do ich obowiązków powinno należeć okresowe kontrolowanie poziomu pozyskanego dochodu względem zobowiązań wynikających z umowy o dofinansowanie.

Okresowe raporty (tygodniowe lub miesięczne) powinny być przekazywane jednostce odpowiedzialnej za obsługę projektów dofinansowanych, która na potrzeby niniejszego opracowania opisana zostanie jako PMO (Project Management Office – Biuro zarządzania projektami). Wskazane jest, aby okresowe raporty były podstawą opracowania rocznych raportów rozliczeniowych na potrzeby Instytucji Pośredniczącej oraz dla wewnętrznych celów jednostki badawczej.

Przygotowanie sprawozdania rocznego na potrzeby obowiązków związanych z umową o dofinansowanie oraz własnych celów jednostki badawczej zorientowanych na planowanie polityki sprzedażowej – faza raportowania

Przygotowanie sprawozdania rocznego powinno spoczywać na przedstawicielach PMO. Zaleca się, aby do ich obowiązków należało bieżące weryfikowanie terminowości i jakości raportów dostarczanych przez Opiekunów oraz ich kompilowanie w formie kompleksowych sprawozdań projektowych.

Do zadań PMO powinno także należeć zaadaptowanie, we współpracy z Opiekunami stosowanej przez jednostkę badawczą metodyki wdrażania polityki rozliczeniowej oraz przeprowadzania szkoleń dla potencjalnych interesariuszy procesu wśród pracowników.

Zarówno roczne wyniki dotyczące poziomu uzyskanego dochodu, jak i wyniki kumulatywne za poprzednie lata sprawozdawcze powinny być przedstawione:
a) kadrze kierowniczej danej jednostki badawczej – pod kątem decyzji, co do ewentualnego wykorzystania wygenerowanego dochodu na cele zasadniczej działalności o charakterze niegospodarczym;
b) przedstawicielom jednostek organizacyjnych odpowiedzialnych za kontakt z biznesem – w celu uwzględnienia rezultatów działalności w przygotowaniu planów sprzedażowych w kolejnym roku finansowym.

Zmniejszenie ryzyka zwrotu dochodu i efektywniejsze zarządzanie pipeline’em oprzeć można o trzy filary, które przedstawia poniższy schemat:

 

Limity budżetowe

W celu efektywnego zarządzania realizowanymi projektami jednostki naukowej oraz ich przewidywanymi kosztami oraz planowanymi przychodami konieczne jest bieżące monitorowanie poziomu i dostosowywanie limitów budżetowych dla poszczególny projektów. Jest to możliwe poprzez bieżące zestawienia realizowanych zleceń oraz okresowe raporty składane do jednostek odpowiedzialnych za rozliczanie.

Sprawozdanie roczne

Przygotowanie corocznych sprawozdań na podstawie miesięcznych raportów pozwoli jednostce nie tylko na spełnienie wymogów zewnętrznych, w tym dopełnienie obowiązku przygotowywania corocznych informacji dla potrzeb dofinansowanego projektu, ale również wesprze jednostkę w realizacji celów własnych umożliwiając łatwiejszą analizę kondycji organizacji przy  wykorzystaniu danych historycznych, poprawności przyjętych strategii (np. rynkowej) oraz dostosowywanie przyjmowanych celów do aktualnego trendu wzrostowego jednostki.

W celu skutecznego zarządzania poziomem dochodowości realizowanych przez jednostkę badawczą usług dla podmiotów zewnętrznych, rozwiązaniem sugerowanym jest wdrożenie elektronicznego systemu zarządzania efektywnością wykorzystania infrastruktury badawczej będącej w posiadaniu danego podmiotu.

Każdorazowe wykorzystanie infrastruktury badawczej powinno być rejestrowane w systemie zarządczym. Poszczególne elementy infrastruktury przyporządkowuje się do zbiorów przypisanych poszczególnym projektom (o ile ich zakup został sfinansowany ze środków publicznych). Wszelkie komercyjne wykorzystanie danego instrumentu lub aparatu uwzględniać powinno koszty operacyjne danej usługi (czas realizacji, czas wykorzystania sprzętu wraz z szacunkowym zużyciem mediów zgodnie z predefiniowanym kluczem, ilość wykorzystanych zapasów) oraz przychody –zgodnie z wykorzystanym modelem określonym w polityce cenowej danej jednostki badawczej.

Przepływ informacji w procesie rejestrowania usługi przedstawia niniejszy schemat:

Wpływ monitorowania poziomu przychodów generowanych poprzez realizację usług badawczych na elastyczną politykę cenową jednostki badawczej

Zastosowanie dynamicznej polityki cenowej może pozwolić jednostkom badawczym na wykorzystanie procedury monitorowania wysokości dochodu do elastycznego kształtowania profilu cenowego swojej oferty usługowej.

W przypadku zaobserwowania w procesie monitoringu usług charakteryzujących się dynamicznym wzrostem wartości strumienia przychodów oraz usług o niskiej atrakcyjności, przekazanie tej informacji przez PMO do komórki odpowiedzialnej za współpracę z przedsiębiorcami może pozwolić jednostce badawczej dostosować poziomy obrotów w poszczególnych kategoriach usług czy produktów w podejściu kompleksowym.

Tego typu „związanie” pozycji ofertowych może wpłynąć na zwiększenie zainteresowania podmiotów biznesowych usługami realizowanymi z wykorzystaniem elementów IB o niższym stopniu wykorzystania komercyjnego, a w efekcie na zwiększenie efektywności biznesowej wykorzystania całego zasobu infrastruktury badawczej danej organizacji. Należy podkreślić, że wszelkie dostosowania poziomu oferty muszą zapewniać zachowanie poziomu rynkowego. Zdaniem Komisji Europejskiej rynkowość postępowania podmiotów publicznych jest zachowana, o ile ich decyzje przekładają się na zwiększenie strumienia przychodów netto całości działalności biznesowej (poruszone m.in. w decyzji KE nr 2015/507 - Decyzja KE ws. programu wsparcia nr SA.23129, wdrożonego i notyfikowanego przez Niemcy).


Dokumenty źródłowe:

1. Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 26 października 2012 roku (Dz. Urz. UE C nr 326, str. 47).
2. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 roku – uznające niektóre  rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.Urz.L nr 187, str. 1) - tzw. rozporządzenie GBER.
3. Komunikat Komisji (UE) - Zasady ramowe dotyczące pomocy państwa na działalność badawczą, rozwojową i innowacyjną z dnia 27 czerwca 2014 roku (Dz. Urz.UE C nr 198, str. 1).
4. Rozporządzenie Rady (WE) nr 723/2009 z dnia 25 czerwca 2009 roku – w sprawie wspólnotowych ram prawnych konsorcjum na rzecz Europejskiej Infrastruktury Badawczej (ERIC), (Dz. Urz.UE L nr 206, str. 1).
5. Stanowisko Komisji (UE) zawarte w dokumencie pn. Siatka analityczna dotycząca infrastruktury (źródło:
www.mojregion.eu, dostęp 10.07.2015 roku).
6.Wyjaśnienia Komisji (UE) w zakresie stosowania przepisów o pomocy publicznej przez podmioty udzielające pomocy przedstawione przez Departament Monitorowania Pomocy Publicznej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (źródło:
https://uokik.gov.pl/, dostęp 10.07.2015 roku).
7. Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 roku - ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz.UE L nr 239, str. 248) wraz ze sprostowaniem z dnia 1 września 2006 roku (Dz. Urz.UE L nr 239,str. 248).

Źródło: Opracowanie eksperckie Deloitte Innovation Consulting

r

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło

Ważne wydarzenia i terminy

 

Aktualności

Modele opłat licencyjnych

Bardzo dużym problemem w praktyce komercjalizacji może być jednak właściwy dobór opłat licencyjnych tak, aby zaproponowany model...

więcej
Modele umów konsorcjum w komercjalizacji wyników badań

Opierając się na praktyce opracowano trzy modelowe rozwiązania dla współpracy w ramach projektowanego konsorcjum.

więcej

Publikacje dla praktyków

thumbImage
Polityka rachunkowości w ramach komercjalizacji B+R
Egzemplarz bezpłatny