Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Aktualności

Artykuł Nowe rodzaje oznaczeń będących znakami towarowymi UE

Nowe rodzaje oznaczeń będących znakami towarowymi UE

Główną funkcją oznaczeń produktów lub usług jest możliwość ich odróżnienia od oferty konkurencji. Marka lub znak towarowy towarzyszący oferowanemu produktowi (usłudze) powinien umożliwiać skojarzenie z katalogiem wartości charakterystycznym dla tego produktu (usługi). Najczęściej znak towarowy kojarzony jest z prezentacją graficzną, ale oznaczenie, które pozwala na odróżnienie naszej oferty może być znacznie szersze i obejmować również inne formy, pod warunkiem, że pozwolą one na jednoznaczne odróżnienie produktu (usługi). Katalog tych form się rozszerza, w związku z tym naturalne jest również odpowiednie dostosowanie przepisów do tych zmian.

Od dnia 1 października 2017 roku stosuje się znacznie zmienione przepisy dotyczące znaków towarowych Unii Europejskiej (ZTEU). Regulujące tą materię Rozporządzenie 2009/207 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego podlegało na przestrzeni lat modyfikacjom. Najistotniejsze zmiany wprowadziło Rozporządzenie 2015/2424 w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (zwane dalej „2015ZTUERozp”). Część zmian wprowadzanych przez ostatni z tych aktów prawnych stosowało się od 23 marca 2016 roku, a większość stosuje się właśnie od początku października 2017 roku. Jeszcze przed wejściem w życie najistotniejszych zmian, uchwalono nowe Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz.U. L 154 z 16.6.2017, str. 1—99, zwane dalej także „ZTEURozp”), które ujednolica zmiany wprowadzone na przestrzeni lat. Celem „kodyfikacji” z 2017 roku miało być ułatwienie poruszania się po unijnym rozporządzeniu, chociaż trudno oprzeć się wrażeniu, że na samym początku, poprzez zmianę numeracji artykułów osiągnie się efekt dokładnie przeciwny.

Zmiany wchodzące w życie od 1 października 2017 r. obejmują głównie 3 obszary:

  • zniesienie wymogu przedstawienia znaku towarowego w formie graficznej (tzw. graficzna reprezentacja),
  • wprowadzenie znaków certyfikujących UE
  • oraz kwestii proceduralnych.

Niniejszy artykuł traktuje wyłącznie o zmianach w dwóch pierwszych obszarach.

Najbardziej rewolucyjne może się wydawać porzucenie w art. 4 ZTEURozp wymogu przedstawienia w formie graficznej znaku towarowego. Zamiast tego wprowadzono wymóg przedstawienia oznaczeń w rejestrze unijnych znaków towarowych (zwanym dalej „rejestrem”) w sposób pozwalający właściwym organom i odbiorcom na ustalenie jednoznacznego i dokładnego przedmiotu ochrony udzielonej właścicielowi tego znaku towarowego. Co również istotne, ZTUERozp wyraźnie dopuszcza znak towarowy w postaci koloru albo dźwięku.

Wymóg umożliwienia jednoznacznego i dokładnego ustalenia przedmiotu ochrony należy czytać w powiązaniu z art. 3 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/1431 określającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009 w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (zwanego „Rozporządzenia Wykonawczym” albo „ZTEURozpWyk”). Przepis ten w ustępie 1 ustanawia bowiem szczegółowe wymagania odnośnie przedstawienia oznaczenia:

Znak towarowy przedstawia się w dowolnej stosownej formie, z wykorzystaniem ogólnie dostępnej techniki, o ile może on zostać odtworzony w rejestrze w sposób jasny, precyzyjny, samodzielny, łatwo dostępny, zrozumiały, trwały i obiektywny, tak aby umożliwić właściwym organom i opinii publicznej ustalenie jasnego i dokładnego przedmiotu ochrony udzielonej jego właścicielowi.

Ustęp 2 stanowi natomiast, że Przedstawienie znaku towarowego określa przedmiot rejestracji. Jeżeli do przedstawienia dołącza się opis zgodnie z ust. 3 lit. d), e), f) ppkt (ii), h) lub ust. 4, opis taki musi być zgodny z przedstawieniem i nie może rozszerzać jego zakresu. Jest to regulacja kojarząca się z prawem patentowym, w którym wynalazek definiują zastrzeżenia patentowe, a opis wynalazku ma ułatwić jego zrozumienie, nie może jednak rozszerzać zakresu ochrony patentu. 

Rozporządzenie Wykonawcze nazywa szereg rodzajów oznaczeń, wskazując jednak wyraźnie, że nie jest to wyliczenie wyczerpujące. Poza rozpowszechnionymi pod rządami starych przepisów znakiem słownym, graficznym, słowno-graficznym i przestrzennym (trójwymiarowym), pojawia się wyraźnie znak:

a) pozycyjny, który polega na specyficznym sposobie nałożenia lub umieszczenia znaku na produkcie;

b) stanowiący wzór, składający się wyłącznie z regularnie powtarzających się elementów;

c) kolorowy (jedno- lub będący zestawieniem kolorów);

d) dźwiękowy, składającego się wyłącznie z dźwięku lub zestawienia dźwięków;

e) ruchomy, składający się z ruchu lub zmiany pozycji elementów znaku lub obejmujący taki ruch lub zmianę pozycji;

f) multimedialny, składający się z zestawienia obrazu i dźwięku lub obejmujący takie zestawienie;

g) holograficzny, składający się z elementów holograficznych.

Co ważne, złożenie próbki lub egzemplarza nie stanowi właściwego przedstawienia znaku towarowego (art. 3 ust. 9 ZTEURozpWyk).

Chociaż zmiany te wydają się być rewolucyjne, w dużej mierze nowe brzmienie przepisów stanowi odzwierciedlenie rozwoju orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE (Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości), w takich sprawach jak C-273/00 Sieckmann/DPMA, C-104/01 Libertel/Benelux Merkenbureau, C-49/02  Heidelberger Bauchemie/DPMA (chociaż Trybunał nie dopuścił znaków jednokolorowych), czy C-283/01 Shield Mark/Kist. Orzeczenia te formułowały jednak często dodatkowe wymogi w odniesieniu do dopuszczalności rejestracji nowych rodzajów znaków. Obecnie natomiast ich zdolność do rejestracji jest zasadą i w tym należy upatrywać zasadniczej zmiany, liberalizującej możliwość ich rejestracji.

Przechodząc do zagadnienia znaków certyfikujących UE (art. 83 i n. ZTUERozp) można powiedzieć, że jest to wprowadzenie na szczeblu unijnym instytucji przypominającej wspólny znak gwarancyjny (art. 137 polskiej ustawy – Prawo własności przemysłowej). Zmiana ta jest jak najbardziej zasadna.

Natomiast wprowadzonym zmianom dotyczącym zniesienia wymogu graficznej reprezentacji i wyraźnego dopuszczenia nowych rodzajów znaków, ocena nie jest już tak jednoznaczna. Z jednej strony nowe znaki, zwłaszcza multimedialny, otwierają nowe możliwości identyfikowania i promowania towarów i usług pochodzących od określonego przedsiębiorstwa w dobie społeczeństwa informacyjnego. Z drugiej strony wyraźne dopuszczenie nowych rodzajów znaków stanowi rozszerzenie kręgu oznaczeń, które trzeba badać przed rozpoczęciem wykorzystywania swojego oznaczenia pod kątem ewentualnych naruszeń. Dopuszczenie znaków jednokolorowych niesie ze sobą duże ryzyko zmonopolizowania użycia poszczególnych kolorów w działalności gospodarczej, zwłaszcza przez wielkie koncerny.

Porównanie brzmienia art. 3 ZTUERozpWyk z tekstem wcześniej obowiązującym uzmysławia jak bardzo rośnie poziom skomplikowania znaków towarowych. Graficzne przedstawienie znaku towarowego dawało możliwość stosunkowo łatwego wyszukania i porównania oznaczenia, jakie zamierzaliśmy stosować z już zarejestrowanymi znakami. Obecnie proces ten bardziej przypomina prowadzenie skomplikowanych badań patentowych.

Niniejsze opracowanie i załączona umowa mają jedynie charakter informacyjny i niewiążący - nie stanowi ono porady, opinii ani wyjaśnienia z zakresu doradztwa prawnego czy biznesowego. Przed podjęciem jakichkolwiek decyzji lub działań, konieczna jest każdorazowa indywidualna analiza stanu faktycznego i niezbędna analiza wszystkich uwarunkowań. Autorzy nie ponoszą jakiejkolwiek odpowiedzialności za działania podmiotów podjęte na podstawie niniejszego opracowania.

Marcin Rodek – Radca prawny, stały ekspert zespołu CoWinners, absolwent Wydziału Prawa i Administracji oraz Wydziału Chemii UAM w Poznaniu, ukończył Studium prawa Anglii i UE w Instytucie Uniwersytetu Cambridge, absolwent studium LL.M. na Uniwersytecie Ludwika Maksymiliana w Monachium, stypendysta Instytutu Maksa Plancka. Specjalizuje się w kompleksowej obsłudze przedsiębiorców, w szczególności w dziedzinie prawa własności intelektualnej, prawa konkurencji, prawa farmaceutycznego oraz prawa lotniczego.

Zbigniew Krzewiński – doktor nauk ekonomicznych, główny konsultant firmy CoWinners Sp. z o.o., ekspert Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, doradca w szeregu projektach z zakresu komercjalizacji i wdrożeń nowych technologii, specjalista w zakresie projektowania regulacji i rozwiązań związanych z zarządzaniem własnością intelektualną na uczelniach.

CoWinners Sp. z o.o. specjalistyczna firma doradcza zajmująca się konsultingiem komercjalizacji wyników badań oraz procedur i procesów z tym związanych.

Przeczytaj również

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło

Ważne wydarzenia i terminy

 

Aktualności

Zmiany w podatku PIT w 2018 roku w zakresie opodatkowania twórców i kwoty wolnej od podatku

W zakresie rozliczania podatku PIT umożliwiającego twórcom odliczenie 50% kosztów uzyskania przychodu nowe przepisy w pierwszej...

więcej
Zmiany mogące mieć wpływ na praktykę komercjalizacji B+R w 2018 roku

Warte odnotowania zmiany mogące mieć wpływ na praktykę komercjalizacji przyniesie ustawa o jawności, której projekt podlega w tej...

więcej

Publikacje dla praktyków

thumbImage
Polityka rachunkowości w ramach komercjalizacji B+R
Egzemplarz bezpłatny