Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Wykładnia

Wykładnia Obowiązek zgłoszenia zamiaru utworzenia spółki celowej

Obowiązek zgłoszenia zamiaru utworzenia spółki celowej

Instytucje badawcze współtworzą z innymi podmiotami spółki między innymi w celu prowadzenia prac badawczo-rozwojowych oraz komercjalizacji rezultatów. Wiedza, kwalifikacje i znajomość rezultatów prac przez podmioty współtworzące spółkę celową pozwalają przyspieszyć dostosowanie tych rezultatów do potrzeb gospodarki. Powyższa metoda komercjalizacji wiąże się jednocześnie z obowiązkami organizacyjnymi i ryzykiem, które częściowo może zostać przejęte przez przedsiębiorców współtworzących spółkę celową.

Przykładami spółek celowych, współtworzonych przez instytucje badawcze, na których utworzenie wydał zgodę Prezes UOKiK, są Astri Polska sp. z o.o. (decyzja nr DKK 88/2010) oraz CC Poland Plus sp. z o.o. (decyzja nr 167/2011). Pierwsza z nich została utworzona przez francuską spółkę Astrium SAS i Centrum Badań Kosmicznych PAN, a przedmiotem jej działalności jest rozwój technologii satelitarnych i kosmicznych, druga zaś została utworzona przez kilkanaście podmiotów, w tym AGH, Politechnikę Wrocławską oraz Uniwersytet Jagielloński; przedmiotem jej działalności jest prowadzenie badań z zakresu czystej technologii węglowej oraz komercjalizacja ich rezultatów.

Pojęcie koncentracji

Przepis art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów [1] (dalej: Ustawa) zawiera wyczerpującą listę transakcji, które stanowią koncentrację przedsiębiorców w rozumieniu Ustawy. Jedną z nich jest utworzenie wspólnego przedsiębiorcy, np. spółki celowej.

Jeśli planowana transakcja stanowi koncentrację oraz spełnia warunki określone w Ustawie, to zamiar jej przeprowadzenia podlega obowiązkowemu zgłoszeniu i ocenie Prezesa UOKiK pod kątem wpływu tej transakcji na rynek. W związku z powyższym zamiar utworzenia spółki celowej, w której instytucja badawcza i inny przedsiębiorca będą posiadać udziały lub akcje, może podlegać obowiązkowi notyfikacji Prezesowi UOKiK.

Obowiązkowi zgłoszenia zamiaru koncentracji może podlegać zarówno utworzenie nowego podmiotu, jak i zmiana dotychczasowej formy współpracy przedsiębiorców z umowy (np. umowy konsorcjum, umowy kooperacyjnej) w spółkę prawa handlowego lub inną formę przedsiębiorcy. Przykładem takiej transakcji jest przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną zgodnie z art. 26 § 4 kodeksu spółek handlowych.

Warunki powodujące obowiązek zgłoszenia

Podstawowym warunkiem uznania utworzenia wspólnego przedsiębiorcy za koncentrację jest współtworzenie nowego podmiotu przez przedsiębiorców. Dodatkowo, nowy podmiot powinien być utworzony w formie prawnej będącej przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 Ustawy (np. spółka kapitałowa, spółka osobowa, spółdzielnia).

Powstanie obowiązku zgłoszenia zamiaru koncentracji zależy także od łącznej wielkości obrotów (tj. sumy przychodów netto) przedsiębiorców uczestniczących w planowanej koncentracji. Obowiązek powstaje, gdy łączny obrót w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia przekroczył równowartość:

1) 1 miliarda euro (obrót światowy)

lub

2) 50 milionów euro (obrót w Polsce).

Obrót liczony jest dla grup kapitałowych, do których należą przedsiębiorcy uczestniczący w koncentracji.

Obowiązek notyfikacji zamiaru koncentracji najczęściej powstaje wówczas, gdy spółka celowa współtworzona jest przez instytut badawczy oraz innego dużego przedsiębiorcę lub przedsiębiorców.

Wyłączenia spod obowiązku zgłoszenia

Przepis art. 14 Ustawy określa wyłączenia spod obowiązku zgłoszenia zamiaru koncentracji. Zdaniem ustawodawcy, spełnienie przez planowaną transakcję jednego z kryteriów wskazanych w art. 14 daje gwarancję, że koncentracja nie wpłynie negatywnie na konkurencję na rynku.

Warto pamiętać, że utworzenie wspólnego przedsiębiorcy nie podlega obowiązkowi notyfikacji, jeśli:

1) polega na czasowym nabyciu akcji lub udziałów przez instytucje finansowe (np. fundusze inwestycyjne, fundusze emerytalne, zakłady ubezpieczeń, banki) w celu odsprzedaży przed upływem roku od dnia ich nabycia, pod warunkiem niewykonywania praw z tych akcji lub udziałów,
2) polega na nabyciu akcji lub udziałów przez przedsiębiorcę w celu zabezpieczenia wierzytelności, pod warunkiem niewykonywania praw z tych akcji lub udziałów,
3) następuje w toku postępowania upadłościowego,
4) następuje pomiędzy przedsiębiorcami należącymi do tej samej grupy kapitałowej.

W prawie ochrony konkurencji grupa kapitałowa oznacza jeden organizm gospodarczy i składa się z przedsiębiorców kontrolowanych bezpośrednio lub pośrednio przez jednego przedsiębiorcę, wraz z tym przedsiębiorcą (art. 4 pkt 14 Ustawy).

Procedura dokonywania zgłoszenia zamiaru koncentracji

Utworzenie wspólnego przedsiębiorcy podlega obowiązkowi zgłoszenia, jeśli stanowi ono koncentrację w rozumieniu Ustawy, a łączny obrót uczestników koncentracji przekracza jeden z dwóch progów zgłoszeniowych oraz nie zachodzą przesłanki wyłączeń spod obowiązku notyfikacji.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że obowiązkowi zgłoszenia do Prezesa UOKiK podlega zamiar koncentracji przedsiębiorców, nie zaś fakt dokonania tej czynności (por. wyrok SOKiK z dnia 12 listopada 2003 r., XVII Ama 129/02). Ustawodawca nie definiuje „zamiaru koncentracji", ale stan ten powinien być rzeczywisty, obiektywny i wystarczający dla określenia zakresu i przedmiotu transakcji.

Typowymi oświadczeniami woli potwierdzającymi zamiar utworzenia wspólnego przedsiębiorcy są umowy zawarte pod warunkiem uzyskania zgody Prezesa UOKiK, umowy przedwstępne, memoranda transakcyjne itp. Niewystarczające zaś dla wykazania zamiaru koncentracji są projekty umów, oświadczenia organów zarządzających przedsiębiorcy, ogłoszenia czy oświadczenia prasowe.

Wszystkie podmioty uczestniczące w transakcji mają obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji najpóźniej przed dokonaniem wpisu do rejestru przedsiębiorców lub przed zawarciem umowy przenoszącej własność udziałów lub akcji. Notyfikacji tej dokonuje się na formularzu określonym w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców.

***

W styczniu 2015 r. wejdzie w życie ustawa z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego. Do najważniejszych zmian w procedurze kontroli koncentracji należy wprowadzenie:

1) dwuetapowego systemu rozpatrywania wniosków o wydanie zgody na koncentrację (postępowanie powinno być zakończone w terminie miesiąca od jego wszczęcia, a w przypadku spraw szczególnie skomplikowanych termin ten ulega przedłużeniu o cztery miesiące),
2) możliwości wydania zastrzeżeń dotyczących koncentracji przez Prezesa UOKiK (dzięki temu strony transakcji poznają prawdopodobny kierunek rozstrzygnięcia i będą miały możliwość odniesienia się do zastrzeżeń przed wydaniem decyzji),
3) możliwości utajnienia terminu na spełnienie warunków, o których mowa w decyzji warunkowej wydanej przez Prezesa UOKiK.

Źródło:

Małgorzata Darowska, Partner
Marcin Alberski, Junior Associate
Bird & Bird
Maciej Gawroński sp.k.
www.twobirds.com/pl


[1] Dz.U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 z późń. zm.

Przeczytaj również

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło