Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Aktualności

Artykuł Pojęcie komercjalizacji

Pojęcie komercjalizacji

Pojęcie komercjalizacji

Termin „komercjalizacja” nie posiada definicji legalnej, zdefiniowaniem tego pojęcia zajęła się jednak doktryna. I tak w piśmiennictwie wskazuje się, że komercjalizacja to „spowodowanie, że coś, co ma potencjalną wartość i zdolność do przynoszenia zysku, zostanie sprzedane, wyprodukowane, udostępnione lub użytkowane w celu osiągnięcia zysku lub wykreowania kapitału” (Komercjalizacja wyników badań naukowych – krok po kroku, red. D. Markiewicz, Centrum Transferu Technologii Politechnika Krakowska, Kraków 2009, s. 39). Natomiast zgodnie z definicją słownikową, komercjalizacja to „oparcie działalności na zasadach rynkowych” (Słownik języka polskiego PWN, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999). Powszechne rozumienie tego słowa dotyczy procesu polegającego na udostępnieniu innym podmiotom, głównie przedsiębiorcom, nowego produktu, metody czy rozwiązania, w celu uzyskania korzyści majątkowych na zasadach rynkowych.

Jednym z priorytetów wyznaczonych przez UE jest pobudzenie transferu technologii z publicznych ośrodków naukowych do gospodarki. Większy transfer ma ożywić innowacyjność i konkurencyjność poszczególnych państw członkowskich oraz podnieść poziom nauki.

Te priorytety nawiązują do społecznego wymiaru działalności jednostki naukowej – wyniki osiągnięte dzięki wsparciu finansowemu z budżetu powinny zostać przekazane do wykorzystania przez społeczeństwo.

Pojęcie transferu technologii jest szersze od pojęcia komercjalizacji. Mianowicie pojęcie transferu odnosi się zarówno do komercyjnego, jak i niekomercyjnego przekazania technologii (wyników prac B+R) do gospodarki.

Wykorzystanie wyników badań naukowych jako czynnika wzrostu  gospodarczego musi odbywać się poprzez przedsiębiorstwa, w których własność intelektualna znajduje praktyczne zastosowania. Dofinansowane środkami krajowymi i EU programy wsparcia finansowego finansują tych przedsiębiorców, którzy wdrażają innowacje w swojej działalności, ale również silnie wspierają tych naukowców, którzy chcą podjąć ryzyko komercjalizacji swoich wynalazków w nowo założonych spółkach technologicznych spin-off.

Poniżej znajduje się słownik podstawowych pojęć dotyczących dysponowania wynikami prac B+R; pojęcia te mają różny zakres, choć w praktyce bywają używane zamiennie.

Transfer technologii
całokształt działań związanych z udostępnianiem wyników badań naukowych, pojęcie często używane w kontekście szerokiego i powszechnego przekazywania wyników badań komercjalizacja całokształt działań związanych z odpłatnym udostępnianiem wyników badań podmiotom trzecim lub przenoszeniem wyników na takie podmioty wdrożenie technologii wprowadzenie opracowanej technologii na rynek w postaci konkretnych produktów lub usług.

Ścieżki komercjalizacji B+R

Komercjalizacją wyników B+R są działania obejmujące transfer technologii i wdrożenie wyników, które z założenia mają przynieść właścicielowi tych wyników przychody i korzyści finansowe.

Krytyczne znaczenie dla procesu komercjalizacji ma podjęcie szeregu działań na etapie poprzedzającym komercjalizację. Chodzi tu zarówno o czynności prawne, jak i księgowo-podatkowe.

Polski ustawodawca zdefiniował pojęcie komercjalizacji, wyróżniając dwie podstawowe ścieżki komercjalizacji: pośrednią i bezpośrednią (por. art. 2 pkt 35 i 36 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym.

Komercjalizacja bezpośrednia
sprzedaż wyników badań naukowych, prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami albo oddawanie do używania tych wyników lub know-how, w szczególności na podstawie umowy licencyjnej, najmu oraz dzierżawy – definicja legalna zawarta jest w art. 2 ust. 1 pkt 35 Psw

Komercjalizacja pośrednia
obejmowanie lub nabywanie udziałów lub akcji w spółkach w celu wdrożenia lub przygotowania do wdrożenia wyników badań naukowych, prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami – definicja legalna zawarta jest w art. 2 ust. 1 pkt 36 Psw Upraszczając powyższe definicje, przez komercjalizację bezpośrednią należy rozumieć proces, w którym uprawniony do wyników B+R udziela licencji bezpośrednio podmiotowi wdrażającemu te wyniki np. do produkcji według patentu i z użyciem know-how lub sprzedaje prawa.  Komercjalizacja pośrednia zaś ma miejsce wówczas, gdy posiadający prawa do wyników B+R (PJB) wnosi prawa własności intelektualnej do spółki, której zadaniem jest podejmowanie dalszych działań w celu rozwinięcia technologii do takiego poziomu, na którym stanie się ona interesująca dla podmiotu mogącego dokonać wdrożenia.

Źródło: Bird&Bird

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło

Ważne wydarzenia i terminy

 

Aktualności

Regulacje dotyczące znakowania składników alergennych

Alergia pokarmowa dotyka ok. 17 mln Europejczyków, z których 8% zagrożonych jest wystąpieniem ostrej zagrażającej życiu reakcji ...

więcej
Zmiany w regulacjach dotyczących wyrobów medycznych w Unii Europejskiej i ich wpływ na komercjalizację wyników badań

Wyroby medyczne i leki są bardzo często rozważaną ścieżką komercjalizacji wyników badań nie tylko w uczelniach  medycznych, ale...

więcej

Publikacje dla praktyków

thumbImage
Polityka rachunkowości w ramach komercjalizacji B+R
Egzemplarz bezpłatny