Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Aktualności

Artykuł Propozycje zwiększenia roli spółek celowych

Propozycje zwiększenia roli spółek celowych

O pojawiających się zadaniach, które są bezpośrednio powiązane z komercjalizacją wyników badań, a które jednostka odpowiedzialna za te zadania powinna zrealizować pisaliśmy już wielokrotnie. W przypadku spółek celowych zwracaliśmy przede wszystkim uwagę na optymalizację ryzyka związanego z przygotowaniem dóbr intelektualnych do komercjalizacji oraz odpowiednie ich przygotowanie do komercjalizacji i późniejszego wdrożenia. Więcej na ten temat można przeczytać w artykule opublikowanym pod adresem: http://bridge.gov.pl/aktualnosc/pokaz/dodatkowe-zadania-spolek-celowych-zwiazane-z-komercjalizacja/

Warto odnotować, że niektóre wnioski z tych obserwacji oraz postulaty przedstawicieli tych podmiotów znalazły również swoje odzwierciedlenie w założeniach przygotowanego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego projektu ustawy z dnia 1 sierpnia 2017 roku o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego działalności innowacyjnej – jest to tzw. druga lub „duża” ustawa o innowacyjności, o której pisaliśmy również m.in. w artykule dostępnym pod adresem: http://bridge.gov.pl/aktualnosc/pokaz/duza-ustawa-o-innowacyjnosci-i-jej-glowne-zalozenia/

Najważniejsze propozycje zmian dotyczących spółek celowych zawarto w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1842, 1010, 1311, 1933, 2169, 2260 oraz z 2017 r. poz. 60 i 859) i dotyczą one przede wszystkim:

  • prowadzenia dodatkowej działalności gospodarczej przez spółki celowe,
  • tworzenia spółek kapitałowych w celu realizacji przedsięwzięć z zakresu infrastruktury badawczej,
  • uelastycznienia możliwości tworzenia spółek w celu komercjalizacji pośredniej przez uczelnie wspólnie z innymi uczelniami, instytutami badawczymi lub instytutami naukowymi Polskiej Akademii Nauk, a także ze spółkami utworzonymi przez te podmioty (oraz innych partnerów gospodarczych).

Wspomniane zwiększenie zakresu działania spółek celowych tworzonych głównie przez uczelnie, ale również przez instytuty badawcze i instytuty Polskiej Akademii Nauk dotyczy możliwości prowadzenia działalności gospodarczej (np. usługowej) obok działań związanych z komercjalizacją bezpośrednią i pośrednią, które wynikają wprost z zapisów ustawowych. Warunkiem niezbędnym jest wyodrębnienie tej działalności pod względem organizacyjnym i finansowym. Te propozycje umożliwią spółkom poszerzenie spektrum swojej działalności i realizację zadań komplementarnych w stosunku do komercjalizacji bezpośredniej i pośredniej przy wykorzystaniu potencjału badawczo-rozwojowego uczelni i jednostek macierzystych. W uzasadnieniu do projektu ustawodawca wskazuje, że dzięki temu zabiegowi spółki celowe będą mogły mieć status tzw. „jednego okna” w zakresie komunikacji i współpracy jednostki macierzystej, zwłaszcza uczelni, z otoczeniem społeczno-gospodarczym.

Warto również wspomnieć, że od 2017 roku uczelnie mogą tworzyć więcej niż jedną spółkę celową – te kwestie były również opisywane w kontekście dywersyfikacji ryzyka w artykule pod adresem: http://bridge.gov.pl/aktualnosc/pokaz/zarzadzanie-ryzykiem-w-komercjalizacji-posredniej/ Może mieć to szczególne znaczenie w przypadku, kiedy dana uczelnia posiada już tego typu podmiot, a chciałaby skorzystać z nowych możliwości jakie daje ustawodawca w zakresie zarządzania infrastrukturą lub/i możliwości tworzenia tego typu podmiotów z innymi jednostkami naukowymi.

W uzasadnieniu do propozycji wskazano, że głównym celem tych zmian jest stworzenie ram prawnych umożliwiających realizację dużych przedsięwzięć infrastrukturalnych, których elementy (części składowe) często umieszczone są w różnych częściach kraju (przyjmujących postać tzw. wirtualnych lub sieciowych infrastruktur badawczych). Warto zaznaczyć, że proponowane zmiany mają umożliwić także udział partnerów gospodarczych w realizacji tych przedsięwzięć, choć wymagać to będzie bardzo starannie określonych transparentnych zasad. Dotyczy to zwłaszcza przejrzystych zasad dostępu do infrastruktury i potencjalnych korzyści, które powinny być zgodne z przepisami o pomocy publicznej.

Warto również zwrócić uwagę na elementy związane z nadzorem ministra właściwego do spraw nauki i możliwości ewentualnego sprzeciwu przy tworzeniu tego typu spółek. Zgodnie z projektem ustawy utworzenie spółki uczelni i innego podmiotu (lub podmiotów) wymagać będzie uprzedniego zgłoszenia właściwemu ministrowi (a w przypadku PAN – Prezesowi Akademii), który w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia będzie mógł sprzeciwić się dokonaniu tej czynności. W uzasadnieniu do ustawy założono również, że w przypadku tworzenia spółek z tzw. „innymi partnerami” przez instytuty badawcze, Akademię i jej instytuty, termin ten prawdopodobnie zostanie wydłużony do 45 dni, z uwagi na potrzebę zasięgnięcia opinii ministra właściwego do spraw nauki.

Wymienione propozycje wyraźnie zmierzają do poszerzenia zakresu zadań spółek celowych oraz do zwiększenia znaczenia tego typu podmiotów w otoczeniu (ekosystemie) gospodarczym danej jednostki badawczej. Biorąc pod uwagę całą strategię ustawodawcy w tym zakresie (np. możliwość zakładania większej liczby spółek) w przypadku największych jednostek z czasem może prowadzić to do pewnej specjalizacji w ramach działań związanych z komercjalizacją i konwergencji tych działań nie tylko w zakresie komercjalizacji pośredniej i bezpośredniej, ale również w powiązaniu z infrastrukturą badawczą.

Niniejsze opracowanie ma jedynie charakter informacyjny i niewiążący - nie stanowi ono porady, opinii ani wyjaśnienia z zakresu doradztwa prawnego czy biznesowego. Przed podjęciem jakichkolwiek decyzji lub działań, konieczna jest każdorazowa indywidualna analiza stanu faktycznego i niezbędna analiza wszystkich uwarunkowań. Autorzy nie ponoszą jakiejkolwiek odpowiedzialności za działania podmiotów podjęte na podstawie niniejszego opracowania.

Dorota Krzewińska – Partner Zarządzający CoWinners Sp. z o.o., specjalizuje się w analizach potencjału rynkowego dóbr intelektualnych oraz analizie uwarunkowań niezbędnych do przygotowywania wycen nowych technologii, przygotowuje również scenariusze i strategie komercjalizacji, posiada doświadczenie regionalnego brokera technologicznego oraz koordynatora projektów wspierających instytucje otoczenia biznesu.

Zbigniew Krzewiński – doktor nauk ekonomicznych, główny konsultant firmy CoWinners Sp. z o.o., ekspert Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, doradca w szeregu projektach z zakresu komercjalizacji i wdrożeń nowych technologii, specjalista w zakresie projektowania regulacji i rozwiązań związanych z zarządzaniem własnością intelektualną na uczelniach.

CoWinners Sp. z o.o. specjalistyczna firma doradcza zajmująca się konsultingiem komercjalizacji wyników badań oraz procedur i procesów z tym związanych.

Przeczytaj również

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło

Ważne wydarzenia i terminy

 

Aktualności

Zmiany w podatku PIT w 2018 roku w zakresie opodatkowania twórców i kwoty wolnej od podatku

W zakresie rozliczania podatku PIT umożliwiającego twórcom odliczenie 50% kosztów uzyskania przychodu nowe przepisy w pierwszej...

więcej
Zmiany mogące mieć wpływ na praktykę komercjalizacji B+R w 2018 roku

Warte odnotowania zmiany mogące mieć wpływ na praktykę komercjalizacji przyniesie ustawa o jawności, której projekt podlega w tej...

więcej

Publikacje dla praktyków

thumbImage
Polityka rachunkowości w ramach komercjalizacji B+R
Egzemplarz bezpłatny