Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Aktualności

Artykuł Rozliczenia podatkowe w spółce komandytowej i ich rzeczywiste znaczenie w komercjalizacji

Rozliczenia podatkowe w spółce komandytowej i ich rzeczywiste znaczenie w komercjalizacji

Spółki osobowe nie są zbyt popularną formą tworzenia spółek zajmujących się komercjalizacją wyników badań. Ten problem był już wcześniej analizowany i wynikał z uwarunkowań formalnych (por. http://bridge.gov.pl/aktualnosc/pokaz/rzeczywista-rola-spolek-osobowych-w-komercjalizacji-wynikow-badan/).

Przepisy zawarte w ustawie z 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym – dalej PoSW  (art. 86a) oraz w ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 roku o instytutach badawczych (art. 17 ust. 5 ustawy) jednoznacznie wskazują, że podmioty te mogą tworzyć wyłącznie spółki kapitałowe (przy czym w przypadku uczelni są to kapitałowe spółki celowe). Definicja komercjalizacji pośredniej zawarta w art. 2 ust. 1 pkt. 36 wskazuje również na to, iż np. powołana w tym celu spółka celowa uczelni może obejmować lub nabywać udziały lub akcje w spółkach w celu wdrożenia lub przygotowania do wdrożenia wyników badań naukowych, prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami. W przypadku spółki komandytowej można mówić o nabyciu lub zbyciu ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółce komandytowej (jeżeli umowa na to pozwala lub/i wyrażą zgodę pozostali wspólnicy), ale zakres tych praw nie jest podzielny i nie można go podzielić na części. Ze względu na brak w spółce komandytowej charakterystycznego dla spółek kapitałowych kapitału zakładowego i możliwości nabycia lub zbycia jego części nie można mówić do końca o udziałach, które mogą być przedmiotem obrotu.

Nieco inna jest sytuacja w przypadku instytutów PAN, gdzie ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 roku o PAN (dalej UoPAN) w art. 83 ust. 1 dopuszcza obejmowanie, nabywanie i posiadanie udziałów oraz akcji spółek handlowych - w tym spółek komandytowych. Analiza przeprowadzona w odrębnym opracowaniu (szerzej w artykule: http://bridge.gov.pl/aktualnosc/pokaz/rzeczywista-rola-spolek-osobowych-w-komercjalizacji-wynikow-badan/) wskazuje jednak na to, iż podmioty publiczne jakimi są instytuty PAN, mimo iż ustawa o PAN zezwala im na tworzenie spółek handlowych, w tym spółek osobowych, nie powinny tworzyć spółek jawnych oraz nie powinny występować w roli komplementariusza w spółkach komandytowych i komandytowo-akcyjnych.

W praktyce można zatem sobie wyobrazić sytuację, że instytut PAN tworzy spółkę komandytową i zostaje jej komandytariuszem. Jego odpowiedzialność i potencjalne zobowiązanie z nią związane jest wówczas ograniczone do określonej w umowie spółki kwoty – tzw. sumy komandytowej.

W przypadku spółki komandytowej występują dwie kategorie wspólników: komandytariusz i komplementariusz. Komplementariusz odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia, komandytariusz natomiast odpowiada za zobowiązania tylko do określonej w umowie spółki kwoty – tzw. sumy komandytowej, jeżeli wniesie do spółki wkład o wartości co najmniej równej sumie komandytowej wówczas wolny jest od osobistej odpowiedzialności. Warto zastanowić  się, czy tworzenie spółki w tej formie niesie za sobą również inne korzyści – np. w porównaniu do popularnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ma z definicji niewątpliwą zaletę w postaci braku odpowiedzialności wspólników za długi spółki w razie niepowodzenia prowadzonej działalności gospodarczej. Jednak w aspekcie podatkowym ta forma prawna skutkuje tzw.  podwójnym opodatkowaniem wypracowanego zysku:

1. Pierwsze opodatkowanie wystąpi na poziomie dochodu wypracowanego bezpośrednio przez spółkę, tzw. podatek dochodowy od zysku osób prawnych,

2. Drugie opodatkowanie wystąpi na poziomie dywidendy przeznaczonej do udziałowców tzw. podatek od dywidendy.

Z perspektywy udziałowca może to oznaczać znacznie wyższe opodatkowanie wypracowanego zysku.  Wspomniane spółki osobowe dają możliwość redukcji tego obciążenia. Warto przy tym zaznaczyć, że spółka komandytowa, w przeciwieństwie do spółki jawnej umożliwia redukcję poziomu opodatkowania przy jednoczesnym bezpieczeństwie wspólników. Dwa główne benefity prowadzenia działalności operacyjnej w formie spółki komandytowej to:

1. Opodatkowanie podatkiem dochodowym jedynie wspólników spółki komandytowej, a zatem nie ma odrębnego opodatkowania zysku wypracowanego przez spółkę. Pozostali wspólnicy będący osobami fizycznymi (np. Twórcy nowej technologii) mogą dokonać wyboru liniowej stawki opodatkowania podatkiem dochodowym w wysokości 19% lub skorzystać z opodatkowania w formie progresji (18% i 32%)

2. Istnieje możliwość wskazania, którzy wspólnicy ponoszą ograniczoną (minimalną) odpowiedzialność za długi spółki (komandytariusz), a który wspólnik (co najmniej jeden) ponosi nieograniczoną odpowiedzialność za długi (komplementariusz - z reguły funkcję tę pełni spółka kapitałowa).

W praktyce – zwłaszcza w odniesieniu do instytutów PAN i ich pracowników jest możliwość tworzenia tego typu rozwiązań, które mogą być korzystne podatkowo. Warto jednak uświadomić sobie, że tego typu rozwiązanie spełni swoje główne zadanie w zakresie optymalizacji podatkowej jeżeli spełnione będą następujące warunki:

  • utworzona spółka będzie mogła dość szybko realizować działalność gospodarczą i osiągać przychody z tej działalności (np. świadczyć zaawansowane usługi),
  • nie jest potrzebny dodatkowy wkład inwestora kapitałowego lub interesem inwestora, który może być np. jednym ze wspólników nie jest wzrost wartości udziałów spółki,
  • wszystkich wspólników interesują jedynie zyski z działalności bieżącej.

Niniejsze opracowanie ma jedynie charakter informacyjny i niewiążący. Nie stanowi ono porady, opinii ani wyjaśnienia z zakresu zobowiązań podatkowych i nie stanowi czynności doradztwa podatkowego lub doradztwa prawnego. Przed podjęciem jakichkolwiek decyzji lub działań, konieczna jest każdorazowa indywidualna analiza stanu faktycznego oraz analiza prawno-podatkowa. Autorzy nie ponoszą jakiejkolwiek odpowiedzialność za działania podmiotów podjęte na podstawie niniejszego opracowania.

Informacje o autorach:

Krzysztof Budasz – absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, doradca podatkowy, radca prawny, aplikant na biegłego rewidenta, stały konsultant CoWinners Sp. z o.o. Specjalizuje się w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowym od osób prawnych, autor kilkudziesięciu publikacji i monografii z tego zakresu, prowadzi liczne szkolenia podatkowe, w tym w ramach Krajowej Izby Biegłych Rewidentów.

Zbigniew Krzewiński – doktor nauk ekonomicznych, główny konsultant firmy CoWinners Sp. z o.o., ekspert Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, doradca w szeregu projektach z zakresu komercjalizacji i wdrożeń nowych technologii, specjalista w zakresie projektowania regulacji i rozwiązań związanych z zarządzaniem własnością intelektualną na uczelniach.

CoWinners Sp. z o.o. specjalistyczna firma doradcza zajmująca się konsultingiem komercjalizacji wyników badań oraz procedur i procesów z tym związanych.

Przeczytaj również

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło

Ważne wydarzenia i terminy

 

Aktualności

Zmiany w podatku PIT w 2018 roku w zakresie opodatkowania twórców i kwoty wolnej od podatku

W zakresie rozliczania podatku PIT umożliwiającego twórcom odliczenie 50% kosztów uzyskania przychodu nowe przepisy w pierwszej...

więcej
Zmiany mogące mieć wpływ na praktykę komercjalizacji B+R w 2018 roku

Warte odnotowania zmiany mogące mieć wpływ na praktykę komercjalizacji przyniesie ustawa o jawności, której projekt podlega w tej...

więcej

Publikacje dla praktyków

thumbImage
Polityka rachunkowości w ramach komercjalizacji B+R
Egzemplarz bezpłatny