Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Porady praktyczne

Porady praktyczne Spółka spin-off w roli przedsiębiorstwa zależnego i niezależnego

Spółka spin-off w roli przedsiębiorstwa zależnego i niezależnego

Spółki typu spin-off

Naukowcy-twórcy samodzielnie lub we współpracy z jednostkami naukowymi i badawczymi tworzą tzw. spółki odpryskowe (spin) w celu realizacji projektów badawczo-rozwojowych i komercjalizacji wyników takich badań.

Charakter spółki odpryskowej zależy od stopnia jej zależności od jednostki macierzystej – uczelni, instytutu naukowego, jednostki badawczej itp. Spółki typu spin-off są zakładane przez twórców i z reguły pozostają w stosunku względnej zależności od jednostki macierzystej. Natomiast spółki typu spin-out są tworzone przez jednostkę macierzystą – uczelnie, instytuty naukowe, jednostki badawcze itp.

Spółki typu spin-off lub spin-out są spółkami prawa handlowego i w zakresie prawa korporacyjnego podlegają regulacjom kodeksowym. Są również przedsiębiorcami z punktu widzenia prawa konkurencji, a w związku z tym, podlegają również kwalifikacji z punktu widzenia wielkości i powiązań osobowych i kapitałowych.

MŚP a duże przedsiębiorstwa

Małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) stanowią trzon gospodarki Państw Członkowskich, tworzą najwięcej miejsc pracy, a także aktywnie wdrażają nowe technologie i innowacyjne rozwiązania. W odpowiedzi na potrzeby rynku, w ciągu ostatnich 20 lat Komisja Europejska wypracowała podział na:
1) duże przedsiębiorstwa,
2) mikro, małe i średnie
przedsiębiorstwa.
Podział oparty o kryteria zatrudnienia i wyniku ekonomicznego ma przede wszystkim na celu ochronę mniejszych, niezależnych podmiotów oraz zapewnienie im konkurencyjnej pozycji na rynku.

Zgodnie z definicją zawartą w Załączniku I do Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu [1] ("Załącznik I"), do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw należą podmioty, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników i jednocześnie których roczny obrót nie przekracza 50 milionów EUR lub roczna suma bilansowa nie przekracza 43 milionów EUR. Natomiast, podmioty, które przekraczają progi określone w Załączniku I są kwalifikowane jako duże przedsiębiorstwa.

Należy podkreśłić, że powyższe kryteria muszą być spełnione jednocześnie. Wobec tego, jeśli przedsiębiorstwo nie spełnia jednego z nich – np. kryterium zatrudnienia – nie jest konieczne kontynuowanie badania.

Definicja mikro małych, średnich przedsiębiorstw

Mikroprzedsiębiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo, które zatrudnia mniej niż 10 pracowników i którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 2 milionów EUR.

Małe przedsiębiorstwo zatrudnia mniej niż 50 pracowników, a jego roczny obrót lub roczna suma bilansowa nie przekracza 10 milionów EUR.

Przedsiębiorstwa średnie są większe niż mikro i małe przedsiębiorstwa, ale nie kwalifikują się jeszcze jako duże, tzn. zatrudniają od 50 do 250 pracowników a jednocześnie ich roczny obrót mieści się w przedziale od 10 milionów EUR do 50 milionów EUR lub suma bilansowa jest większa niż 10 milionów EUR i nie przekracza 43 milionów EUR.

Klasa przedsiębiorstwa

Liczba zatrudnionych (roczne jednostki robocze)

Roczny obrót (mln EUR)

Bilans roczny
(mln EUR)

Mikro-przedsiębiorstwa

<10

≤ 2 mln EUR

≤ 2 mln EUR

Małe przedsiębiorstwa

<50

≤ 10 mln EUR

≤ 10 mln EUR

Średnie przedsiębiorstwa

<250

≤ 50 mln EUR

≤ 43 mln EUR

Duże przedsiębiorstwa

>250

≥ 50 mln EUR

≥ 43 mln EUR

Dane dotyczące zatrudnienia oraz wyniku finansowego obliczane są w skali rocznej i dotyczą ostatniego zatwierdzonego okresu obrachunkowego. Kwota wybrana w odniesieniu do obrotów nie uwzględnia podatku od wartości dodanej (VAT) oraz innych podatków pośrednich.

Wartości wyrażone w euro przelicza się na złote według średniego kursu ogłaszanego przez NBP w ostatnim dniu roku obrotowego wybranego do ustalenia statusu przedsiębiorcy.

Status przedsiębiorcy ulega zmianie, jeśli spełnia kryteria zatrudnienia i finansowe w kolejno następujących po sobie dwóch latach obrachunkowych.

Przedsiębiorstwa samodzielne

Przedsiębiorstwa samodzielne to takie, które nie są powiązane osobowo ani kapitałowo z innymi podmiotami, a tym samym nie mogą korzystać z ich wsparcia.

Przedsiębiorstwa powiązane

Jeżeli występują najdalej idące zależności i powiązania pomiędzy podmiotami gospodarczymi, mamy do czynienia z przedsiębiorstwami powiązanymi. Przedsiębiorstwo powiązane posiada większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca, akcjonariusza lub członka, lub w inny sposób jest dominujące lub wywiera wpływ na badane przedsiębiorstwo.

Niemniej, zgodnie z Załącznikiem I, wpływ dominujący nie istnieje, jeżeli inwestorzy nie angażują się bezpośrednio lub pośrednio w zarządzanie danym przedsiębiorstwem bez uszczerbku dla ich praw udziałowych.

Z drugiej jednak strony, za powiązane uznaje się przedsiębiorstwa, które pozostają ze sobą w związku za pośrednictwem co najmniej jednego przedsiębiorstwa lub jednego z inwestorów. Także w przypadku, gdy powiązanie ma miejsce za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających wspólnie uznaje się za przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą one swoją działalność lub część działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach pokrewnych.

Przedsiębiorstwa partnerskie

Nieco mniejszy stopień powiązania występuje w przypadku przedsiębiorstw partnerskich. Są to przedsiębiorstwa, które nie zostały zakwalifikowane jako przedsiębiorstwa powiązane i między którymi istnieją takie związki, że przedsiębiorstwo działające na rynku wyższego szczebla posiada, samodzielnie lub wspólnie z co najmniej jednym przedsiębiorstwem powiązanym, od 25 do 50% kapitału innego przedsiębiorstwa działającego na rynku niższego szczebla lub praw głosu w takim przedsiębiorstwie.

Przedsiębiorstwo można jednak zakwalifikować jako samodzielne, niemające żadnych przedsiębiorstw partnerskich, nawet jeśli inwestorzy osiągnęli lub przekroczyli pułap 25% pod warunkiem jednak, że nie są oni powiązani, indywidualnie ani wspólnie, z danym przedsiębiorstwem. Według Komisji są to, między innymi,  tzw. „anioły biznesu”, o ile całkowita kwota inwestycji nie przekroczy 1 250 000 EUR oraz uczelnie wyższe lub ośrodki badawcze nie są nienastawione na zysk.

Do ustalenia danych decydujących o statusie przedsiębiorstwa jako MŚP, do danych badanego przedsiębiorstwa należy dodać tylko dane przedsiębiorstwa partnerskiego znajdującego się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku, obliczone proporcjonalnie do procentowego udziału w kapitale lub prawach głosu, w zależności od tego, która z tych wartości jest większa. Jeśli przedsiębiorstwo partnerskie jest zależne od innego podmiotu, wówczas ich dane finansowe i zatrudnienia należy zsumować.

Klasyfikacja spółki spin-off

Badanie statusu spółki spin-off podlega tym samym zasadom, jak w przypadku innych podmiotów.

Wobec tego, jeśli spółka celowa uczelni lub instytut PAN czy jakikolwiek inny podmiot posiadają każdy mniej niż 25% udziałów w spółce spin-off, wówczas pozostaje ona przedsiębiorstwem niezależnym.

Jeśli wspólnicy spółki spin-off posiadają więcej niż 25% udziałów lecz nie więcej niż 50%, a zatem nie sprawują kontroli nad spółką, wówczas status wspólnika ma znaczenie. Jeśli bowiem wspólnikiem jest spółka celowa uczelni lub inny podmiot nie wskazany w Załączniku nr I, wówczas wspólnik i spółka spin-off będą tworzyły przedsiębiorstwa partnerskie. Do ustalenia wielkości spółki spin-off należy wziąć pod uwagę zatrudnienie i wynik finansowy tylko spółki celowej uczelni lub innego podmiotu, proporcjonalnie do ich udziału w tej spółce spin-off.

Jeśli natomiast mniej niż 50% udziałów w spółce spin-off posiada instytut PAN, spółka nadal pozostanie przedsiębiorstwem niezależnym, jako że taki wspólnik mieści się w wyłączeniu wskazanym w Załączniku I.

Jeśli spółka celowa uczelni lub instytut PAN są większościowym lub wyłącznym wspólnikiem spółki spin-off, wówczas uznaje się, że podmioty te są przedsiębiorstwami powiązanymi (zależnymi). W takim wypadku ustalając status spółki spin-off należy uwzględnić kryteria dotyczące, odpowiednio, spółki celowej uczelni i uczelni łącznie lub instytutu PAN.

Zgodnie z Załącznikiem I, wpływ dominujący nie powstanie, jeśli podmiot dominujący nie angażuje się bezpośrednio lub pośrednio w zarzadzanie spółką spin-off, bez uszczerbku dla jego praw udziałowych. Niemniej, szczególnie trudno wykazać brak wpływu na zarządzanie danym podmiotem, jeśli mamy do czynienia z wyłącznym wspólnikiem spółki spin-off.

Opracowanie:

Małgorzata Darowska, Partner
Katarzyna Zdunek, Associate
Bird & Bird
Maciej Gawroński sp.k.
http://www.twobirds.com/pl


[1] Załącznik I do Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 s. 1 z dnia 26 czerwca 2014 r.) (http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32014R0651&from=EN).

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło