Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Aktualności

Artykuł Transfer technologii po 1 stycznia 2016 r. – prewspółczynnik

Transfer technologii po 1 stycznia 2016 r. – prewspółczynnik

Niniejszy artykuł ma na celu wskazanie wpływu zmian w ustawie o VAT dotyczących wprowadzenia tzw. prewspółczynnika na kwestie związane z rozliczeniem transferu technologii na gruncie przepisów podatku VAT.

Transfer technologii można określić jako przekazywanie wyników działań podjętych w ramach projektów badawczych (przedmiotowe wyniki w dalszej części artykułu określane będą łącznie jako „technologia”) do podmiotów funkcjonujących na rynku w celu komercyjnego zastosowania. Proces ten odbywa się najczęściej pomiędzy podmiotami ze sfery badawczej, w szczególności państwowymi jednostkami badawczymi (dalej: „PJB”),
a podmiotami z sektora działalności gospodarczej.

Po zakończeniu projektów badawczych niejednokrotnie dochodzi do transferu technologii, który może przybrać m.in. jedną z następujących form:

· sprzedaż praw lub udzielenie licencji wyłącznej do technologii podmiotowi trzeciemu;

· udzielenie niewyłącznej licencji na korzystanie z praw do technologii podmiotowi trzeciemu (z jednoczesnym korzystaniem z tych praw przez PJB w działalności statutowej);

· wniesienie praw do technologii aportem do spółki mającej na celu ich komercjalizację, przy czym w zależności od danego stanu faktycznego możliwe jest ich wniesienie na dwa różne sposoby – jako wartości niematerialnych i prawnych lub jako elementu zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Wybór jednego z powyższych sposobów transferu technologii będzie miał istotne znacznie w zakresie rozliczania podatku VAT.

W obecnie obowiązującym stanie prawnym – zgodnie z art. 86 ustawy o VAT [1] – w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady podatnicy są obowiązani dokonywać tzw. alokacji bezpośredniej, a zatem przyporządkowywać poszczególne nabywane towary i usługi do działalności opodatkowanej (co daje pełne prawo do odliczenia), zwolnionej z opodatkowania oraz niepodlegającej opodatkowaniu (co skutkuje brakiem prawa do odliczenia). Natomiast w przypadku braku możliwości dokonania alokacji bezpośredniej – zgodnie z art. 90 ust. 2 ustawy o VAT – istnieje możliwość zastosowania tzw. współczynnika sprzedaży (nazywanego również współczynnikiem VAT). To rozwiązanie pozwala na odliczenie VAT naliczonego od zakupów wykorzystywanych do celów mieszanych (a więc do działalności opodatkowanej oraz zwolnionej z opodatkowania i niepodlegającej opodatkowaniu) w wartości proporcjonalnej do osiągniętego współczynnika sprzedaży. Współczynnik sprzedaży jest obliczany jako udział czynności opodatkowanych podatnika (niekorzystających ze zwolnienia z VAT) w całości działalności podlegającej VAT (w tym sprzedaży zwolnionej).

Co istotne, w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2015 r., zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie podatkowym poglądem [2], czynności niepodlegające opodatkowaniu VAT nie wpływają na zakres prawa do odliczenia podatku naliczonego przy zastosowaniu art. 90 ust. 3 ustawy o VAT. Jeżeli podatnik wykonuje wyłącznie czynności opodatkowane oraz czynności niepodlegające opodatkowaniu, nie ma obowiązku stosowania współczynnika VAT.

Począwszy od 1 stycznia 2016 r., zaczną obowiązywać nowe przepisy ustawy o VAT, polegające na wprowadzeniu tzw. prewspółczynnika. Rozwiązanie to odnosi się do podatników wykonujących czynności zarówno związane, jak i niezwiązane z działalnością gospodarczą. Należy zwrócić uwagę, że przepisy te nie odnoszą się ściśle do działalności niepodlegającej opodatkowaniu VAT, ale do czynności niezwiązanych z działalnością gospodarczą (choć bardzo często działalność niezwiązana z działalnością gospodarczą jest również działalnością niepodlegającą opodatkowaniu VAT). W przypadku PJB jako działalność inną niż gospodarcza można przykładowo wskazać nieodpłatną działalność statutową [3].

Po wejściu w życie nowych regulacji prewspółczynnik będzie stosowany niezależnie od przepisów dotyczących właściwej proporcji sprzedaży (tzw. współczynnik VAT), które nadal będą obowiązywać w niezmienionym brzmieniu.

I tak, z początkiem przyszłego roku, jeśli podatnik będzie nabywał towary i usługi związane zarówno z działalnością gospodarczą, jak i innymi rodzajami działalności, a powiązanie powyższych zakupów w całości z działalnością gospodarczą nie będzie możliwe, wówczas kwotę VAT naliczonego będzie należało obliczyć zgodnie z tzw. „sposobem określenia proporcji” [4] zwanym powyżej prewspółczynnikiem. Dopiero na kolejnym etapie podatnik będzie rozliczał podatek naliczony współczynnikiem.

Ustawa o VAT wymienia przykładowe sposoby obliczania prewspółczynnika (np. metoda przychodowa czy metoda według liczby roboczogodzin). Ustawa przyznaje jednak delegację dla Ministra Finansów, aby w drodze rozporządzenia ustalił sposoby obliczania prewspółczynnika najbardziej adekwatne w stosunku do określonych grup podatników. Z projektu rozporządzenia Ministra Finansów, jakie się już ukazało, wynika, że Minister Finansów wykorzysta delegację ustawową, aby określić sposób liczenia prewspółczynnika m.in. w PJB.

Zgodnie z wymienionym powyżej projektem rozporządzenia najbardziej adekwatny sposób obliczenia prewspółczynnika w odniesieniu do PJB ustala się:

1) uwzględniając w liczniku proporcji roczny obrót PJB z tytułu działalności gospodarczej, przy czym może on nie obejmować obrotu uzyskanego z tytułu:

· dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez PJB do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane do środków trwałych PJB używanych na potrzeby prowadzonej przez PJB działalności,

· transakcji dotyczących:

a) pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych,

b) usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 ustawy o VAT w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy;

2) uwzględniając w mianowniku proporcji roczny obrót PJB z tytułu działalności gospodarczej powiększony o sumę otrzymanych przez PJB środków finansowych obejmujących:

· środki na finansowanie nauki [5] oraz inne dotacje lub dopłaty o podobnym charakterze otrzymane na realizację badań podstawowych, prac rozwojowych oraz innych zleconych zadań, których realizacja nie mieści się w działalności gospodarczej,

· dotacje oraz inne dopłaty o podobnym charakterze otrzymane na realizację zadań statutowych[6] – wyłącznie w odniesieniu do uczelni publicznych.

Nowe regulacje ustawy o VAT będą miały zastosowanie do towarów i usług nabywanych od dnia 1 stycznia 2016 r. Warto zauważyć, że nowe przepisy ustawy o VAT znajdą zastosowanie (począwszy od 1 stycznia 2016 r.) również w odniesieniu do odliczeń VAT dokonywanych z zastosowaniem metody korekty wieloletniej przewidzianej w art. 91 ust. 2 lub korekty, o której mowa w art. 90a ustawy o VAT (zmiana w stopniu wykorzystania nieruchomości do celów działalności gospodarczej).

Przenosząc powyższe na kwestie związane z rozliczeniem transferu technologii dla celów podatku VAT, należy wskazać, że:

1) jeśli komercjalizowane prawa do technologii będą służyły jedynie działalności opodatkowanej, to PJB będzie przysługiwało pełne prawo do odliczenia;

2) jeśli komercjalizowane prawa do technologii będą służyły zarówno do celów opodatkowanej VAT działalności gospodarczej, jak i do celów statutowych, to PJB będzie przysługiwało prawo do odliczenia z uwzględnieniem regulacji dotyczących prewspółczynnika;

3) jeśli komercjalizowane prawa do technologii będą służyły zarówno do celów opodatkowanej VAT działalności gospodarczej, działalności zwolnionej z VAT, jak i do celów statutowych, PJB będzie przysługiwało prawo do odliczenia z uwzględnieniem regulacji dotyczących prewspółczynnika oraz współczynnika.

W przypadku konieczności uwzględniania wartości prewspółczynnika przy odliczaniu podatku naliczonego związanego z transferem technologii przez PJB nowe uregulowania mogą znacznie ograniczyć wysokość VAT podlegającego odliczeniu. Wprowadzenie nowych przepisów dotyczących prewspółczynnika może skomplikować również system rozliczeń PJB z instytucją pośredniczącą, zwłaszcza w związku z licznymi wątpliwościami dotyczącymi sposobu kalkulacji prewspółczynnika.

Autor: Deloitte Doradztwo Podatkowe Sp. z o.o.



[1] Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.).

[2] W tym zakresie w szczególności należy wskazać na uchwałę w składzie siedmiu sędziów NSA z dnia 24 października 2011 r. (sygn. I FPS 9/10).

[3] Por. uzasadnienie do ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo zamówień publicznych z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 605).

[4] Por. art. 86 ust. 2a ustawy o VAT.

[5] W rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1620 ze zm.).

[6] Dotyczy zadań przewidzianych w art. 94 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.).

Przeczytaj również

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło

Ważne wydarzenia i terminy

 

Aktualności

Obrót krwią - nowe regulacje

Tworzenie rekombinowanych leków, analogicznych do tych pozyskiwanych z krwi ludzkiej, jest ciekawym kierunkiem rozwoju i...

więcej
Baza funduszy Venture Capital

Uruchomiliśmy internetowe narzędzie do monitorowania rynku inwestycji wysokiego ryzyka w projekty technologiczne.

więcej

Publikacje dla praktyków

thumbImage
Polityka rachunkowości w ramach komercjalizacji B+R
Egzemplarz bezpłatny