Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Aktualności

Artykuł Umowa o wspólności prawa sposobem na uniknięcie konfliktów pomiędzy współuprawnionymi

Umowa o wspólności prawa sposobem na uniknięcie konfliktów pomiędzy współuprawnionymi

Eksploatowanie wspólnego prawa, np. prawa z patentu lub prawa do uzyskania patentu, może napotykać poważne praktyczne problemy. Ustawowe zasady wykonywania wspólnego prawa, regulowane przepisami prawa własności przemysłowej (art. 72 ustawy prawo własności przemysłowej) oraz przepisami Kodeksu cywilnego o współwłasności w częściach ułamkowych (art. 196–221 KC) nie zawsze są bowiem dostosowane do specyfiki wspólnego prawa, dzielonego pomiędzy tak różne podmioty jak np. uczelnia publiczna oraz jej pracownicy naukowi. Nie usuwają one również wszystkich wątpliwości, podnoszonych chociażby na tle pobierania przez współuprawnionego korzyści z tytułu korzystania przez niego z wynalazku w ramach własnej działalności. Na tym tle może zaś dochodzić do konfliktów pomiędzy współuprawnionymi, którym warto zawczasu zapobiec. W przypadku zaistnienia konfliktu pomiędzy współuprawnionymi i braku jego rozwiązania na drodze polubownej jedyną możliwością jest bowiem zniesienie wspólności prawa na drodze sądowej, co może w zasadzie nastąpić jedynie przez jego sprzedaż lub przez przyznanie go jednemu ze współuprawnionych z obowiązkiem dokonania spłaty na rzecz pozostałych. Na takim rozwiązaniu tracą praktycznie wszyscy zainteresowani.

Instrumentem, który ma służyć zapobieganiu tego typu konfliktom lub ich rozwiązywaniu jest umowa o wspólności prawa z patentu lub prawa do uzyskania patentu. Wbrew obiegowej opinii jej zawarcie nie jest jednak obowiązkiem. Umowa o wspólności prawa nie powoduje bowiem powstania tej wspólności (ta wynika z innych zdarzeń prawnych), lecz reguluje ona jedynie zasady wykonywania wspólnego prawa, które już istnieje. Należy jednak pamiętać, że umowa o wspólności prawa powinna zostać zawarta przez wszystkich współuprawnionych.

Co powinna regulować umowa o wspólności prawa do patentu lub prawa do uzyskania patentu?

Przede wszystkim powinna regulować kwestie, które strony chcą ustalić odmiennie, niż wynika to z modelu ustawowego, wyznaczonego przepisami Prawa własności przemysłowej oraz Kodeksu cywilnego. Nie ma bowiem potrzeby powielać w zawartej umowie zasad, które i tak wynikają z przepisów regulujących funkcjonowanie wspólności praw.

PRZYKŁAD
zgodnie z modelem ustawowym, zgłoszenie wspólnego prawa do Urzędu Patentowego w celu uzyskania ochrony wymaga współdziałania wszystkich współuprawnionych. Wszystkich współuprawnionych obciąża również obowiązek uiszczania opłat związanych z korzystaniem z ochrony, pomimo że do ich wniesienia wystarczająca jest zgoda większości uprawnionych. Nie ma przeszkód, żeby w umowie o wspólności prawa kompetencje te zostały podzielone: jeden ze współuprawnionych może zobowiązać się do opracowania dokumentacji zgłoszeniowej, drugi ze współuprawnionych do dokonanie zgłoszenia w imieniu i na rzecz wszystkich współuprawnionych, zaś trzeci – do ponoszenia opłat przez okres ochrony wspólnego prawa. W takiej sytuacji, czynności jednego ze współuprawnionych będą skuteczne wobec pozostałych i nie będą wymagać zgody innych uprawnionych.

Jakie szczególne elementy może zawierać umowa o wspólności prawa?

  • określenie stron umowy (współuprawnionych z patentu lub współuprawnionych do uzyskania prawa z patentu);
  • dokładny opis rozwiązania, będącego przedmiotem wspólności;
  • określenie udziałów stron we wspólnym prawie;
  • określenie praw i obowiązków stron w odniesieniu do wspólnego prawa (np. ustalenie zasad dokonania zgłoszenia wspólnego prawa do Urzędu Patentowego, zasad opracowania dokumentacji patentowej, zasad ustanowienia wspólnego pełnomocnika do zgłoszenia prawa do Urzędu Patentowego, ustalenie terminu, do którego zgłoszenie zostanie dokonane);
  • ustalenie zasad ponoszenia kosztów i ciężarów związanych ze zgłoszeniem i utrzymywaniem ochrony wspólnego prawa;
  • ustalenie zasad udostępnienia wspólnego prawa osobom trzecim, np. w formie licencji, dzierżawy czy użytkowania;
  • ustalenie zasad pobierania przez strony wynagrodzenia za korzystanie ze wspólnego prawa, np. z tytułu opłat licencyjnych;
  • określenie praw i obowiązków stron w zakresie udoskonalania wspólnego rozwiązania lub jego wdrażania;
  • ustalenie zasad zbywania przez współuprawnionych udziału we wspólnym prawie, np. poprzez wprowadzenie obowiązku uzyskania zgody pozostałych współuprawnionych, wprowadzenie prawa pierwszeństwa dla pozostałych współuprawnionych w przypadku, gdy jeden ze współuprawnionych zamierza zbyć udział we wspólnym prawie;
  • rozliczenie roszczeń stron związanych z wynalazkiem, powstałych przed dniem zawarcia umowy o wspólności prawa;
  • skutki niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez jedną ze stron (prawo wypowiedzenia umowy, prawo odstąpienia od umowy, kary umowne);

Ciekawym rozwiązaniem wydaje się wprowadzenie w umowie o wspólności prawa tzw. podziału quoad usum, polegającego na upoważnieniu jednego ze współuprawnionych do wyłącznego korzystania z wynalazku na określonym obszarze. Podział taki może polegać np. na wyznaczeniu poszczególnym uprawnionym odrębnych pól eksploatacji, na których mogą wyłącznie korzystać z wynalazku czy też na terytorialnym podzieleniu prawa do korzystania z wynalazku bez zniesienia jego współwłasności.

Żródło: www.bsskancelaria.pl

Przeczytaj również

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło

Ważne wydarzenia i terminy

 

Aktualności

Obrót krwią - nowe regulacje

Tworzenie rekombinowanych leków, analogicznych do tych pozyskiwanych z krwi ludzkiej, jest ciekawym kierunkiem rozwoju i...

więcej
Baza funduszy Venture Capital

Uruchomiliśmy internetowe narzędzie do monitorowania rynku inwestycji wysokiego ryzyka w projekty technologiczne.

więcej

Publikacje dla praktyków

thumbImage
Polityka rachunkowości w ramach komercjalizacji B+R
Egzemplarz bezpłatny