Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Aktualności

Artykuł Umowa poufności z komentarzem

I. Uwagi ogólne

Wskazać należy, że informacje udostępniane w czasie negocjacji prowadzonych celem zawarcia umowy nie mają charakteru poufnego i strony mogą je rozpowszechniać i wykorzystywać dla własnych celów. Natomiast prowadzący negocjacje, zainteresowany utrzymaniem w tajemnicy informacji przekazywanych w toku negocjacji, powinien zastrzec ich poufność.

Przepis art. 721 KC istotnie wzmacnia ochronę podmiotu poszkodowanego, ponieważ znajduje zastosowanie także do przypadków naruszenia obowiązku poufności w sytuacji, gdy doszło do zawarcia negocjowanej umowy, a ponadto skutki naruszenia nie ograniczają się do zaspokojenia negatywnego interesu umownego. Wskazać należy, że art. 721 KC ma charakter dyspozytywny. W konsekwencji strony umowy mogą umówić, że nie powstanie obowiązek zachowania tajemnicy albo, że powstanie obowiązek zachowania poufności i jednocześnie oznaczenie jego treści i skutków naruszenia (np. w umowie o zachowanie poufności).

II. Poufność informacji

Dla powstania obowiązku, którego naruszenie rodzi odpowiedzialność na podstawie art. 721 KC, niezbędne jest udostępnienie informacji przez stronę negocjacji drugiej stronie, w toku procesu negocjacyjnego z zastrzeżeniem jej poufności. Z oczywistych względów nie jest możliwe zastrzeżenie poufności każdej informacji, a tylko takiej, która nie jest powszechnie znana, a więc dostęp do nich nie jest łatwy nawet dla osób zajmujących się daną materią. W celu zachowania tych informacji w tajemnicy podjęto określone działania zabezpieczające np. poprzez fizyczne utrudnienie dostępu. Jednocześnie wskazać należy, że zastrzeżenie poufności będzie prawnie relewantne wyłącznie w przypadku informacji o wartości majątkowej, w chwili zastrzegania lub potencjalnie w przyszłości.

III.  Udostępnienie informacji w toku negocjacji

Wskazać należy, że udostępnienie informacji z zastrzeżeniem poufności może nastąpić tylko podczas zawierania umowy drogą negocjacji, bez względu na to czy zakończyły się one zawarciem umowy. Treść przepisu art. 721 § 1 KC, jak i jego umiejscowienie w KC wyraźnie zmierzają do ograniczenia zastosowania tej regulacji prawnej wyłącznie do zawierania umowy drogą negocjacji, co oznacza, że nie dotyczy przekazywania informacji w trakcie przetargu, aukcji, czy też zawierania umowy drogą oferty.  Zastrzeżenie poufności może dotyczyć tylko informacji, co do której strona negocjacji powzięła zamiar, aby druga strona uzyskała tę właśnie wiedzę.

IV. Zastrzeżenie poufności

Zastrzeżenie poufności wymagane w przepisie art. 721 KC następuje w ramach dokonywania jednostronnej czynności prawnej i stanowi oświadczenie woli. Przy jego interpretacji należy uwzględnić treść przepisu art. 65 KC.[1] W przepisie nie zostały wskazane szczególne wymogi formalne dla tej czynności. Zastrzeżenie poufności może więc przybrać dowolną formę, niekoniecznie pisemną. Zastrzeżenie poufności wymagane w przepisie art. 721 KC następuje w ramach dokonywania jednostronnej czynności prawnej i stanowi oświadczenie woli. Przy jego interpretacji należy uwzględnić treść przepisu art. 65 KC.[2] W przepisie nie zostały wskazane szczególne wymogi formalne dla tej czynności. Zastrzeżenie poufności może więc przybrać dowolną formę, niekoniecznie pisemną.

Zastrzeżenie poufności wymagane w przepisie art. 721 KC następuje w ramach dokonywania jednostronnej czynności prawnej i stanowi oświadczenie woli. Przy jego interpretacji należy uwzględnić treść przepisu art. 65 KC.[1] W przepisie nie zostały wskazane szczególne wymogi formalne dla tej czynności. Zastrzeżenie poufności może więc przybrać dowolną formę, niekoniecznie pisemną. 

V. Obowiązek zachowania tajemnicy

Przepis art. 721 KC stanowi, że konsekwencją udostępnienia w toku negocjacji informacji z zastrzeżeniem poufności jest powstanie obowiązku drugiej strony nieujawniania informacji, nieprzekazywania ich innym osobom oraz niewykorzystywania tych informacji dla własnych celów.

Stronami powstałego stosunku zobowiązaniowego są: strona, która udostępniła informacje z zastrzeżeniem poufności (wierzyciel) oraz druga strona negocjacji, obowiązana do zachowania tajemnicy (dłużnik). Obowiązek strony negocjacji, której druga strona udzieliła informacji z zastrzeżeniem ich poufności, polega na zakazie ujawniania, przekazywania czy wykorzystywania tych informacji innym osobom, niż strony negocjujące. Obowiązek trwa tak długo jak długo istnieje chroniony art. 721 KC interes wierzyciela[2]; dłużnikowi nie przysługuje prawo wypowiedzenia. 

Wraz z zawinionym naruszeniem obowiązku zachowania tajemnicy, przesłankami odpowiedzialności są szkoda i związek przyczynowy między niewykonaniem zobowiązania a szkodą, chociaż jeżeli wierzyciel będzie dochodził wydania uzyskanych przez zobowiązanego korzyści (art. 721in fine KC), wówczas nie będzie obciążony koniecznością udowodnienia swojej szkody. Przepis art. 721 KC stanowi, że jeżeli spełnione są przesłanki odpowiedzialności za naruszenie obowiązku poufności negocjacji, podmiot uprawniony chronią dwa alternatywne roszczenia: o naprawienie szkody albo o wydanie utraconych korzyści.


[1] W doktrynie w zakresie zastrzeżenia poufności zarysowały się dwa stanowiska. W pierwszym wskazuję się, że zastrzeżenie poufności informacji nie jest oświadczeniem woli i poza regułą z art. 61 § 1 zd. 1 KC przepisy o oświadczeniach woli nie mają do niego zastosowania (tak P. Machnikowski, w: Gniewek, Machnikowski, Komentarz KC, 2014, komentarz do art. 721,). Zgodnie z drugim stanowisko, bardziej przekonującym, uznaje się zastrzeżenie poufności za oświadczenie woli, ponieważ temu zachowaniu podmiotu przysługuje określony sens komunikatywny co do wywołania skutków prawnych: chodzi o nadanie określonego znaczenia prawnego zamiarowi utrzymania poufności informacji (por. W.J. Kocot, Odpowiedzialność przedkontraktowa, s. 172–173; M. Krajewski, w: System PrPryw, t. 5, 2013, § 43, Nb 36; A. Michalak, Nowelizacja Kodeksu cywilnego. Ochrona tajemnic handlowych w trakcie negocjacji, s. 587; A. Olejniczak, O ochronie poufności, s. 45–46; podobnie E. Traple, Ochrona informacji, s. 9).

[2] Dłużnikowi nie przysługuje prawo wypowiedzenia, jak wskazał P. Machnikowski, w: Gniewek, Machnikowski, Komentarz KC, 2014, komentarz do art. 721).

Poir

Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój

Pliki do pobrania

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło