Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Plik Umowa wspólników z komentarzem

I. Uwagi ogólne

Umowa wspólników, mająca swoją genezę w systemie common law, (lub umowa akcjonariuszy, ang. shareholders agreement, niem. Gesellschaftervertrag, Aktionärsvertrag) jest  porozumieniem wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością albo akcjonariuszy spółki akcyjnej. Umowa taka dopuszczalna jest zgodnie z zasadą swobody umów mającą (ograniczone) zastosowanie również w przypadku spółek kapitałowych.

Wskazać, należy że umowa wspólników powinna dotyczyć funkcjonowania spółki. Dopuszcza się w doktrynie  również, aby sama spółka była stroną umowy wspólników.

Kodeks spółek handlowych nie reguluje umowy wspólników. Jedynie art. 338 § 1 KSH stanowi, iż dopuszczalna jest umowa ograniczająca na określony czas rozporządzanie akcją (lub częścią ułamkową akcji). Takie sformułowanie przepisu oznacza, iż jako nieważne traktowane będą umowy całkowicie wyłączające na pewien czas zbywalność akcji (dotyczy to zarówno akcji imiennych, jak i akcji na okaziciela).

W związku z tym umowa wspólników jest nieodłącznym elementem działalności i ma podstawowe znaczenie we wzajemnych relacjach podmiotów zaangażowanych w spółkę. Ogromna przewaga umowy wspólników nad umową spółki (statutem) polega na możliwości zachowania tego porozumienia w poufności, podczas gdy umowa spółki (statut) jest jawna (z uwagi na złożenie jej w sądowych aktach rejestrowych spółki). Dzięki temu możliwa jest sytuacja sporządzenia podstawowej i standardowej umowy spółki (statutu), zawierającej wyłącznie rudymentarne postanowienia wymagane przez przepisy ustawy, zaś wszystkie pozostałe kwestie mogą zostać zawarte w umowie wspólników. Takie rozwiązanie nie gwarantuje, jednakże, iż spółka oraz jej organy w działaniach na zewnątrz (tj. w stosunkach z osobami trzecimi) będą dokonywać wszystkich czynności zgodnie z postanowieniami umowy wspólników pod rygorem wzruszalności.

Wskazać również należy, że umową spółki jest wiążąca dla wszystkich członków struktury korporacyjnej spółki, podczas gdy umowa wspólników jest wiążąca tylko dla jej stron.

Dla zawarcia umowy wspólników wystarczy porozumienie co najmniej dwóch wspólników tej samej spółki. Umowa wspólników może zostać zawarta na wszystkich etapach funkcjonowania spółki (w organizacji, w stadium „właściwym” spółki lub w likwidacji). Umowy wspólników nie wymagają żadnej formy szczególnej, w tym formy aktu notarialnego (chyba że strony chcą osiągnąć cel, dla którego wymagana jest forma szczególna, np. umowa przedwstępna do zawarcia umowy spółki, art. 390 § 2 KC w zw. z art. 157 § 2 KSH).

Umowa wspólników może de facto dotyczyć wszystkich sfer związanych ze spółką i jest skuteczna, o ile nie pozostaje w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa, naturą stosunku cywilnoprawnego czy zasadami współżycia społecznego. Przedmiotem umowy wspólników mogą być postanowienia dotyczące: finansowania działalności spółki, zarządzania spółką, relacji między wspólnikami, rozporządzania udziałami (akcjami) spółki oraz inne.

Ważnym elementem sfery wzajemnych zobowiązań wspólników są także ograniczenia konkurencji między spółką a wspólnikami, istotne zwłaszcza przy spółkach prowadzących działalność w zakresie nowych technologii (komercjalizacji nowych technologii), gdzie najważniejszym składnikiem aktywów spółki jest jej knowhow (w ten sposób określa się zasady ochrony własności intelektualnej spółki, do której dostęp mają wspólnicy np. w ramach prawa do indywidualnej kontroli spółki). Klauzule takie mogą stanowić dodatkowe zabezpieczenie przed dokonywaniem przez wspólników spółki czynów nieuczciwej konkurencji, zgodnie z art. 5 i n. ustawy z 16.4.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

W umowie wspólników możliwe jest wskazanie wskazanie zasad rozporządzania udziałami (akcjami imiennymi). W szczególności zdefiniować można opcje i regulacje nabywania udziałów (akcji), postanowienia restrykcyjne powstrzymujące wspólnika (akcjonariusza) opuszczającego spółkę od podjęcia działalności konkurencyjnej wobec spółki, ograniczenia czasowe możliwości odejścia ze spółki, prawo pierwszeństwa: danego wspólnika (akcjonariusza), części lub wszystkich wspólników (akcjonariuszy) do nabycia udziałów (akcji) spółki, wskazówki dotyczące ceny lub sposobu określenia ceny zbywanych udziałów (akcji). Wskazane jest również określenie rozporządzenia udziałami (akcjami) na wypadek śmierci (upadłości) czy też rozwodu wspólnika (akcjonariusza), którego udziały (akcje) objęte są małżeńskim ustrojem majątkowym.  

Poir

Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój

Pliki do pobrania

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło