Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Plik Umowa zlecenia na wykonanie prac B+R z komentarzem

I. Uwagi ogólne

W literaturze przedmiotu wątpliwości budzi zagadnienie, czy umowa zlecenia na wykonanie prac B+R stanowi umowę o prace badawcze.

Zdaniem S. Buczkowskiego, przedmiotem umowy o prace badawcze jest bądź wykonanie prac badawczych, bądź doświadczalno-konstrukcyjnych bądź wdrożeniowych. Rezultatem tych prac, jego zdaniem, jest nowe rozwiązanie techniczne. Cechą charakterystyczną tych prac jest to, że kończą się one niematerialnym efektem.

Jednocześnie wskazywał on, że przedmiotem świadczenia w umowach o prace badawcze jest pisemne opracowanie (przy pracach badawczych), dokumentacja techniczna podsumowująca wyniki tych prac (przy pracach doświadczalno-konstrukcyjnych) oraz dokumentacja, jeżeli przedmiotem świadczenia jest wynalazek dokonany w ramach prowadzonych prac wdrożeniowych, bądź uruchomienie produkcji nowych wyrobów. Jego zdaniem pisemne opracowanie jest ucieleśnieniem wykonanych prac. Uznaje również, że umowy o prace badawcze są umowami rezultatu, a ich wynikiem jest zawsze niematerialny efekt w postaci nowego rozwiązania technicznego. Wskazać należy, że S. Buczkowski włącza do prac badawczych prace wdrożeniowe.

Natomiast Z. K. Nowakowski uważa, odmiennie od S. Buczkowskiego, że umowa o prace badawcze należy do umów starannego działania. M. Madey uważa, że ze względu na konieczność uwzględnienia wysokiego stopnia ryzyka wykonawcy prac dokonuje podziału na zobowiązania starannego działania i zobowiązania rezultatu.[1]

II. Wyłączenie z procedury komercjalizacji (prace zlecone B+R)

W głównej mierze badania naukowe i prace rozwojowe w uczelni publicznej prowadzone są z środków na działalność statutową lub dodatków specjalnych do wynagrodzenia za wykonanie zadań w ramach realizacji usług badawczych, projektów czy programów przyznawanych przez NCN, NCBR lub KE.

Jednakże wyłączenie z procedury komercjalizacji następuje w dwóch enumeratywnie wskazanych w art. 86e ust. 4 PrSzkWyższ przypadkach, tj. gdy badania naukowe lub prace rozwojowe są prowadzone:

1. na podstawie umowy ze stroną finansującą lub współfinansującą te badania lub prace, przewidującej zobowiązanie do przeniesienia praw do wyników badań naukowych lub prac rozwojowych na rzecz tej strony lub na rzecz innego podmiotu niż strona umowy (badania lub prace zlecone);

2. z wykorzystaniem środków finansowych, których zasady przyznawania lub wykorzystywania określają odmienny niż w ustawie sposób dysponowania wynikami badań naukowych lub prac rozwojowych oraz know-how związanym z tymi wynikami.

W związku z tym po stronie uczelni publicznej nie powstanie obowiązek podjęcia w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia przez pracownika oświadczenia o zainteresowaniu przeniesieniem praw do notyfikowanych wyników badań i związanego z nimi know-how, decyzji w sprawie ich komercjalizacji, nie powstaje również obowiązek złożenia pracownikowi oferty zawarcia bezwarunkowej i odpłatnej umowy o przeniesienie praw do wyników badań naukowych lub prac rozwojowych oraz know-how związanego z tymi wynikami.

W praktyce obowiązek określony w art. 86e ust. 4 pkt 2 PrSzkWyższ dotyczy wyników badań naukowych i prac rozwojowych finansowanych przez NCN oraz NCBR. Zgodnie z art. 16 ZasFinNaukU w razie dokonania wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego w wyniku prac lub zadań finansowanych przez Ministra, prawo do uzyskania patentu na wynalazek albo prawa ochronnego na wzór użytkowy, jak również prawa z rejestracji wzoru przemysłowego przysługuje podmiotowi, któremu Minister przyznał środki finansowe na naukę, chyba że umowa między Ministrem a podmiotem otrzymującym środki finansowe na naukę albo decyzja o przyznaniu środków stanowią inaczej. Podobne regulacje zawierają ustawa o Narodowym Centrum Nauki (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1071 ze zm.) (dalej zwana: „ustawa o NCN”) oraz ustawa o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 900 ze zm.) (zwana dalej: „ustawa o NCBR”).

Zgodnie z art. 36 ust. 1 i 3 ustawy o NCN w razie dokonania wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego w wyniku prac lub zadań finansowanych przez Centrum, prawo do uzyskania patentu na wynalazek albo prawa ochronnego na wzór użytkowy, jak również prawa z rejestracji wzoru przemysłowego przysługują podmiotowi, któremu Dyrektor przyznał środki finansowe, chyba że umowa między Centrum a podmiotem otrzymującym środki finansowe albo decyzja o przyznaniu środków stanowią inaczej.

Jednocześnie zgodnie z art. 32 ust. 1 i 3–4 tej ustawy o NCBR w razie dokonania wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego w wyniku prac lub zadań finansowanych przez Centrum, prawo do uzyskania patentu na wynalazek albo prawa ochronnego na wzór użytkowy, jak również prawa z rejestracji wzoru przemysłowego przysługuje podmiotowi, któremu Dyrektor przyznał środki finansowe, chyba że umowa między Centrum a podmiotem otrzymującym środki finansowe albo decyzja o przyznaniu środków stanowi inaczej.

Jak wskazuje R. Zawadzka[2] zasady dysponowania wynikami badań naukowych określone w konkretnych programach wsparcia NCBR i NCN, które powstaną w wyniku współpracy naukowej z zagranicą, projektów finansowanych ze źródeł zagranicznych, w tym funduszy strukturalnych, programów lub przedsięwzięć określanych przez ministra właściwego do spraw nauki, mogą regulować kwestie praw własności intelektualnej w sposób odmienny niż we wskazanych powyżej ustawach i w takich przypadkach to one będą miały rozstrzygające znaczenie.


[1] M. Madey, Problemy odpowiedzialności przy pracach badawczych, PUG 1773, nr 1, s.10

[2] R. Zawadzka, Wyłączenia w zakresie stosowania ustawowego reżimu nabycia i zarządzania wynikami badań, w: J. Ożegalska-Trybalska (red.), Regulaminy zarządzania, s. 24–25.

Poir

Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój

Pliki do pobrania

Przeczytaj również

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło