Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Porady praktyczne

Porady praktyczne Wniesienie IP do spółki skutkuje powstaniem przychodu

Wniesienie IP do spółki skutkuje powstaniem przychodu

Analizując uwarunkowania formalne komercjalizacji pośredniej dotyczącej obejmowania lub nabywania udziałów lub akcji w spółkach powstających na bazie nowych technologii w ostatnich latach można zaobserwować wyraźną (i co ważne konsekwentną) tendencję ustawodawcy do upraszczania kolejno przyjmowanych rozwiązań.

Komercjalizacji pośredniej ma służyć instytucja spółki celowej uczelni, która pojawiła się w nowelizacji ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 poz. 572 z późn. zm. – dalej PoSW ) dokonanej 18 marca 2011 roku. Ówczesny zapis słynnego już art. 86a (ust. 3) mówiący o tym, że utworzona w celu komercjalizacji wyników badań naukowych i prac rozwojowych spółka celowa przekazuje spółce celowej w formie aportu wyniki badań naukowych i prac rozwojowych, w szczególności uzyskane prawa własności przemysłowej” wzbudził wiele wątpliwości i wielu specjalistów interpretowało go jako obowiązek aportowy przy tej formie komercjalizacji. Te wątpliwości rozwiała ostatecznie nowelizacja ustawy PoSW dokonana 11 lipca 2014 roku, która wyraźnie wskazała, iż aport jest jedną z możliwości komercjalizacji pośredniej – obecnie obowiązujący zapis art. 86a wskazuje bowiem, że „na pokrycie kapitału zakładowego spółki celowej uczelnia może wnieść w całości albo w części wkład niepieniężny (aport) w postaci wyników badań naukowych lub prac rozwojowych, w szczególności będących wynalazkiem, wzorem użytkowym, wzorem przemysłowym lub topografią układu scalonego, wyhodowaną albo odkrytą i wyprowadzoną odmianą rośliny, oraz know-how związanego z tymi wynikami”.

Obok oczywistych wymagań formalnych zmian w kapitale zakładowym spółki celowej (tj. np. rejestracja w KRS) bardzo istotne są kwestie podatkowe. Wniesienie aportem wyników badań przez jednostkę naukową jest traktowane tak, jak dostawa towarów i usług i opodatkowane podatkiem VAT. Aport wiąże się również ze zmianą umowy spółki, zatem pojawia się również obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilno-prawnych.

Dużym ułatwieniem dla komercjalizacji pośredniej, której towarzyszy aport jest stopniowe znoszenie w ostatnich latach opodatkowania podatkiem dochodowym – zarówno podatkiem dochodowym od osób prawnych jak i podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Aby dobrze zrozumieć istotę tych zmian warto przyjrzeć się kolejnym ich etapom.

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw z dnia 29 sierpnia 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 1328) wprowadziła do polskiego ustawodawstwa odrębne regulacje w zakresie aportów wartości niematerialnych. Zasadniczym celem tych regulacji było przyznanie określonego benefitu podatkowego – odroczenia opodatkowania dla podmiotów dokonujących transferu nowatorskich technologii w celu ich praktycznego wykorzystania. Zgodnie z uzasadnieniem do dokonanej zmiany „Preferencja polegająca na odroczeniu opodatkowania przychodu z tytułu wniesienia komercjalizowanej własności intelektualnej przez podmiot komercjalizujący dotyczyć będzie wkładów wnoszonych przez uczelnie wyższe, PAN, instytuty badawcze, spółki utworzone z udziałem tych podmiotów oraz osoby fizyczne

Zgodnie z art. 4a pkt 23 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 15 lutego 1992 r. tekst jednolity z dnia 30 maja 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm) przez pojęcie „komercjalizowanej własności intelektualnej” rozumie się:

a) patent, dodatkowe prawo ochronne na wynalazek, prawo ochronne na wzór użytkowy, prawo z rejestracji wzoru przemysłowego lub prawo z rejestracji topografii układu scalonego oraz prawo do uzyskania powyższych praw lub prawo z pierwszeństwa - określone w ustawie z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1410),

b) autorskie prawa majątkowe do programu komputerowego,

c) równowartość udokumentowanej wiedzy (informacji) nadającej się do wykorzystania w działalności przemysłowej, naukowej lub handlowej (know-how),

d) prawa do korzystania z praw lub wartości wymienionych w lit. a-c na podstawie umowy licencyjnej.

Jak wskazano, powyżej benefitem podatkowym przyznanym wówczas dla określonego katalogu podmiotów było jedynie odroczenie opodatkowania na okres 5 lat. Jak wskazał ustawodawca w uzasadnieniu do tamtej ustawy cyt. „Projektowane rozwiązania odnoszą się wyłącznie do sytuacji wnoszenia danej własności intelektualnej w drodze aportu do specjalnej spółki kapitałowej mającej ją komercjalizować. Inne transakcje, jak np. sprzedaż, zostały pominięte z uwagi na przyjęcie, iż skoro doszło do zbycia danej własności intelektualnej, to tym samym podmiot komercjalizujący uzyskał wpływy finansowe, które pozwalają na bieżące rozliczenie podatku. Ponadto projektowane rozwiązania dotyczą wyłącznie wąskiego katalogu praw własności intelektualnej oraz know-how. Takie zawężenie ma na celu promowanie rozwiązań, które aktualnie mają największy potencjał innowacyjny”.

Kolejnym krokiem ustawodawcy była ustawa z dnia 25 września 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wspieraniem innowacyjności (Dz.U. 2015 poz. 1767). Ustawa ta przewidywała zwolnienie z opodatkowania aportów w postaci komercjalizowanej własności intelektualnej jeżeli wkład został wniesiony w 2016 albo w 2017 roku.

Najnowszą zmianą ustawodawcy w tym zakresie jest ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o zmianie niektórych ustaw określających warunki prowadzenia działalności innowacyjnej (Dz.U. 2016 poz. 1933 – dalej mała ustawa o innowacyjności), która wprowadziła definitywny przepis, iż do przychodów nie zalicza się nominalnej wartości udziałów (akcji) w spółce kapitałowej objętych w zamian za wkład niepieniężny w postaci komercjalizowanej własności intelektualnej wniesiony przez podmiot komercjalizujący.

Ostatecznie oznacza to zatem brak opodatkowania, a nie jedynie jego odroczenie lub okresowe zawieszenie opodatkowania. Jak wskazał ustawodawca takie rozwiązanie ma służyć „zwiększeniu zakresu komercjalizacji własności intelektualnej i współpracy nauki z biznesem”.

Warto dodać, iż mała ustawa o innowacyjności zezwala z dniem 31 grudnia 2016 oku uczelniom na tworzenie więcej niż jednej spółki celowej. W praktyce może to oznaczać również duże ułatwienie w tworzeniu wyspecjalizowanych, branżowych podmiotów funkcjonujących w ekosystemach innowacji dużych uczelni.

Niniejsze opracowanie ma jedynie charakter informacyjny i niewiążący. Nie stanowi ono porady, opinii ani wyjaśnienia z zakresu zobowiązań podatkowych i nie stanowi czynności doradztwa podatkowego lub doradztwa prawnego. Przed podjęciem jakichkolwiek decyzji lub działań, konieczna jest każdorazowa indywidualna analiza stanu faktycznego oraz analiza prawno-podatkowa. Autorzy nie ponoszą jakiejkolwiek odpowiedzialność za działania podmiotów podjęte na podstawie niniejszego opracowania.

Informacje o autorach:

Krzysztof Budasz – absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, doradca podatkowy, radca prawny, aplikant na biegłego rewidenta, stały konsultant CoWinners Sp. z o.o. Specjalizuje się w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowym od osób prawnych, autor kilkudziesięciu publikacji i monografii z tego zakresu, prowadzi liczne szkolenia podatkowe, w tym w ramach Krajowej Izby Biegłych Rewidentów.

Zbigniew Krzewiński – doktor nauk ekonomicznych, główny konsultant firmy CoWinners Sp. z o.o., ekspert Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, doradca w szeregu projektach z zakresu komercjalizacji i wdrożeń nowych technologii, specjalista w zakresie projektowania regulacji i rozwiązań związanych z zarządzaniem własnością intelektualną na uczelniach.

CoWinners Sp. z o.o. specjalistyczna firma doradcza zajmująca się konsultingiem komercjalizacji wyników badań oraz procedur i procesów z tym związanych.

Przeczytaj również

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło

Ważne wydarzenia i terminy

 

Aktualności

Zmiany w podatku PIT w 2018 roku w zakresie opodatkowania twórców i kwoty wolnej od podatku

W zakresie rozliczania podatku PIT umożliwiającego twórcom odliczenie 50% kosztów uzyskania przychodu nowe przepisy w pierwszej...

więcej
Zmiany mogące mieć wpływ na praktykę komercjalizacji B+R w 2018 roku

Warte odnotowania zmiany mogące mieć wpływ na praktykę komercjalizacji przyniesie ustawa o jawności, której projekt podlega w tej...

więcej

Publikacje dla praktyków

thumbImage
Polityka rachunkowości w ramach komercjalizacji B+R
Egzemplarz bezpłatny