Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Aktualności

Artykuł Wniesienie IP do spółki skutkuje podniesieniem jej kapitału zakładowego

Wniesienie IP do spółki skutkuje podniesieniem jej kapitału zakładowego

Nie budzi wątpliwości, że w świetle przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) różnego rodzaju wyniki prac B + R, w tym autorskie prawa majątkowe, patenty na wynalazki czy różnorodne prawa ochronne, mogą stanowić wkład niepieniężny wspólnika do spółki kapitałowej (tzw. aport). Własność intelektualna w takim charakterze może być wniesiona zarówno do spółki nowo utworzonej, w celu objęcia udziałów w kapitale zakładowym nowo powstałej spółki, jak i do spółki już istniejącej. Wówczas wniesienie tego typu mienia do spółki powinno być połączone z podniesieniem jej kapitału zakładowego, gdyż każda czynność wnoszenia mienia do spółki powoduje zwiększenie jej majątku. Kapitał zakładowy spółki nie jest bowiem wartością stałą i nienaruszalną – może on być w okresie istnienia spółki podwyższany lub obniżany, z zastrzeżeniem wynikających z odrębnych przepisów wymagań dotyczących minimalnej wysokości kapitału zakładowego.

Do komercjalizacji wyników prac B + R, ze względu na ich charakter prawny oraz przepisy regulujące funkcjonowanie poszczególnych jednostek naukowych, zazwyczaj wykorzystywane będą spółki kapitałowe (z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcyjna). W zależności zaś od rodzaju spółki różna będzie procedura podwyższenia kapitału zakładowego.

Tematem niniejszej publikacji jest przedstawienie zarysu prawnych aspektów wniesienia do spółki z o.o. wyników prac B + R w celu podwyższenia jej kapitału zakładowego.

W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, z uwagi na podstawę prawną podwyższenia kapitału zakładowego, możemy wyróżnić podwyższenie kapitału zakładowego na podstawie dotychczasowych postanowień umowy spółki oraz podwyższenie kapitału zakładowego połączone ze zmianą umowy spółki. W spółce z o.o. nie zawsze będzie konieczne dokonywanie zmiany umowy spółki w celu podwyższenia kapitału zakładowego. Jeżeli bowiem umowa spółki przewiduje maksymalną wysokość podwyższenia kapitału zakładowego (wyrażoną kwotowo lub jako wielokrotność istniejącego kapitału zakładowego) i termin podwyższenia (np. jako konkretna data), możliwe jest podjęcie przez wspólników spółki uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego w zwykłej formie pisemnej. Jeżeli zaś takich postanowień w umowie spółki nie ma, wówczas konieczne jest podjęcie stosownej uchwały zmieniającej umowę spółki, a więc mającej formę aktu notarialnego oraz wymaganą większość głosów. W tym przypadku powinna to być większość 2/3 głosów, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Z uwagi zaś na źródło pokrycia nowej części kapitału zakładowego, wyróżnia się podwyższenie kapitału zakładowego poprzez wniesienie wkładów pieniężnych lub niepieniężnych, wskutek czego dochodzi do zwiększenia się majątku spółki, oraz podwyższenie kapitału zakładowego ze środków własnych spółki, które polega na dokonaniu odpowiednich przesunięć w bilansie spółki.

Z uwagi na charakter oraz cel wniesienia wyników prac B + R na podwyższony kapitał zakładowy, do tego typu aportu do wieloosobowej spółki z o.o. zastosowanie znajdzie raczej podwyższenie kapitału zakładowego polegające na zmianie umowy spółki oraz na wniesieniu wkładu do spółki. Z uwagi na aktualny stan prawny dotyczący podwyższenia kapitału zakładowego w oparciu o dotychczasowe postanowienia umowy spółki należy wykluczyć ten sposób podwyższenia kapitału zakładowego do czynności polegającej na wniesieniu przez jednego wspólnika wyników prac B + R do istniejącej już wieloosobowej spółki. Ten sposób podwyższenia powinien bowiem prowadzić do powstania nowych udziałów w kapitale zakładowym spółki lub do podwyższenia wartości nominalnej udziałów istniejących, przy czym udziały w podwyższonym kapitale zakładowym powinny być objęte przez wszystkich dotychczasowych wspólników stosownie do posiadanych przez nich udziałów.

Taki sposób podwyższenia kapitału zakładowego pozwala zatem zachować dotychczasowy układ sił w spółce, w razie zaś nieobjęcia przez wszystkich wspólników udziałów, takie uproszczone podwyższenie kapitału zakładowego spółki nie dochodzi do skutku (tak postanowił np. SN w uchwale z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt III CZP 57/12 oraz w uchwale z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt III CZP 132/06). Ten sposób podwyższenia kapitału zakładowego nie będzie mógł mieć zatem zastosowania do sytuacji, w której tyko jeden ze wspólników wnosi IP do spółki z o.o., ponieważ przyznanie udziałów również innym wspólnikom prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego ich wzbogacenia względem wspólnika wnoszącego wkład.

W spółce wieloosobowej podwyższenie kapitału zakładowego polegające na wniesieniu do spółki przez jednego ze wspólników wyników prac B + R powinno być więc dokonane w sposób tradycyjny, czyli poprzez podjęcie odpowiednią większością zaprotokołowanej przez notariusza uchwały zgromadzenia wspólników. W takim przypadku możliwe jest wyłączenie prawa pierwszeństwa pozostałych wspólników, co nie jest niestety dopuszczalne w tzw. uproszczonym podwyższeniu kapitału zakładowego.

Powyższe ograniczenia nie będą występować w przypadku spółek jednoosobowych. W takiej sytuacji problem kolizji pomiędzy prawami wspólnika wnoszącego wkład a prawami pozostałych wspólników w ogóle nie powstanie, w związku z czym podwyższenie kapitału zakładowego w oparciu o wyniki prac B + R może w tym przypadku odbyć się również na podstawie dotychczasowych postanowień umowy spółki, jeżeli takie zostały tam przewidziane.

W pewnym uproszczeniu można wskazać, że do podwyższenia kapitału zakładowego w spółce z o.o. potrzebne jest zasadniczo dokonanie następujących czynności:

1) podjęcie uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego; uchwała taka powinna przewidywać w szczególności kwotę, o jaką kapitał zakładowy ulega zwiększeniu, rodzaj wkładów, jaki będzie wniesiony w zamian za objęcie udziałów w spółce, czy dane wspólnika wnoszącego wkład niepieniężny w zamian za udziały;

2) objęcie udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym przez wspólników lub osoby trzecie; co do zasady oświadczenie o objęciu udziałów wymaga formy aktu notarialnego;

3) wniesienie wkładów na pokrycie udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym;

4) zgłoszenie i wpis podwyższenia do rejestru przedsiębiorców.

W przypadku wnoszenia do spółki z o.o. wkładu niepieniężnego na podwyższony kapitał zakładowy należy pamiętać, podobnie jak przy okazji wnoszenia wkładów do nowo tworzonej spółki z o.o., aby zadbać o rzetelną wycenę wnoszonych wkładów. Uchybienia w tym zakresie mogą bowiem rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą wspólnika wnoszącego wkład oraz członków zarządu akceptujących ten stan rzeczy.

Źródło: www.bsskancelaria.pl

Pliki do pobrania

Przeczytaj również

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło

Ważne wydarzenia i terminy

 

Aktualności

Modele licencyjne baz danych

Bazy danych i ich treści, w zależności od spełnienia ustawowych warunków, mogą być chronione na kilka sposobów.

więcej
Terapie niestandardowe w praktyce

Uczelniane ośrodki naukowe, a nie wielkie koncerny, są najczęściej autorami nowatorskich technologii, leków sierocych czy...

więcej

Publikacje dla praktyków

thumbImage
Polityka rachunkowości w ramach komercjalizacji B+R
Egzemplarz bezpłatny