Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Aktualności

Artykuł Wyłączenie komercjalizacji z przepisów dotyczących zarządzania mieniem państwowym w praktyce

Wyłączenie komercjalizacji z przepisów dotyczących zarządzania mieniem państwowym w praktyce

O wątpliwościach z interpretacją nowych przepisów dotyczących ustawy z 16 grudnia 2016 roku o zasadach zarządzania mieniem państwowym – dalej ustawa o ZMP (Dz.U. z 2016 poz. 2259, z 2017 r. poz. 624) oraz związanej z nią ustawy z 16 grudnia 2016 roku Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym – dalej ustawa wprowadzająca (Dz.U. z 2016 poz. 2260), które weszły w życie w 2017 roku już pisaliśmy, np. w artykule: http://bridge.gov.pl/aktualnosc/pokaz/notyfikacje-i-pozwolenia-na-czynnosci-zwiazane-z-komercjalizacja-wynikow-badan-na-uczelniach-w-instytutach-badawczych-i-w-instytutach-pan-w-2017-roku/?L=0%25&cHash=58eb81f6f85509012f3ec2a879b2153c

Codzienna praktyka, publikacja rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 kwietnia 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu gospodarowania niektórymi składnikami majątku Skarbu Państwa (RM-110-43-17) i dokładna analiza wszystkich elementów zapisu brzmiącego: „Do wykonywania czynności w zakresie komercjalizacji oraz do wniesienia wkładu do spółki celowej, w tym w celu jej utworzenia, nie stosuje się przepisów art. 38-41 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. poz. 2259)” mogą jednak prowadzić do przyjęcia pewnych założeń związanych z bieżącymi decyzjami w zakresie komercjalizacji.

Warto podkreślić, że cytowany zapis wprowadzono ustawą wprowadzającą (art. 54 pkt. 1, art. 77 pkt. 3, art. 78 pkt. 3 ust. a) drugie zdanie) w 3 aktach prawnych: w art. 86a ust. 3a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, dalej ustawa PoSW (Dz.U. t.j. z 2016 r. poz. 1842, 1933, 2169, 2260, z 2017 r. poz. 60, 777, 858, 859, 1321), w art. 17 ust. 1 ustawy z 30 kwietnia 2010 roku o instytutach badawczych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1158) oraz w art. 54 ust. 2 (drugie zdanie) ustawy z 30 kwietnia 2010 roku o Polskiej Akademii Nauk (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 572, 1311, 1933, 2260, z 2017 r. poz. 624, 1089).

Dokładnie ten sam zapis znalazł się zatem we wszystkich przepisach dotyczących państwowych jednostek badawczych – nie jestem zatem uprawniona interpretacja wskazująca np., że dotyczy on tylko części działań z komercjalizacją tj. np. wyłącznie działalności spółek celowych z racji redakcyjnego umieszczenia tego zapisu w przepisach dotyczących spółek celowych w ustawie PoSW. Wspomniany argument wskazuje bowiem jedynie na funkcję redakcyjną jego umiejscowienia w akcie prawnym.

Warto jednak przyjrzeć się dokładnie zakresowi, którego może dotyczyć to wyłączenie. We wszystkich wspomnianych przypadkach dotyczy ono art. 38-41 ustawy o ZMP. Wspomniane zapisy opisują tryb sprawowania nadzoru nad czynnościami prawnymi państwowych osób prawnych (są to zarówno uczelnie, instytuty badawcze jak i instytuty PAN). Nadzór ten jest związany ze zgodą nadzorującego lub/i Prezesa Prokuratorii Generalnej na dokonanie czynności prawnej w zakresie rozporządzania składnikami aktywów trwałych lub ich oddania do używania na okres dłuższy niż 180 dni w roku kalendarzowym (aktywów trwałych jako np. dóbr intelektualnych zaliczonych do wartości niematerialnych i prawnych w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości – dalej ustawa o rachunkowości).

Wspomniane przepisy wskazują, że zgoda organu nadzorującego jest wymagana, jeżeli wartość rynkowa takiego aktywa trwałego (lub wartość rynkowa oddania składników do używania) przekracza kwotę 200 000 złotych, a nie przekracza kwoty 5 000 000 złotych, wówczas niezbędna jest zgoda organu nadzorującego lub jeżeli takiego nie ma Prezesa Prokuratorii Generalnej, który natomiast zawsze musi wyrazić zgodę w przypadku kiedy wartość rynkowa tego aktywa lub wartość jego oddania do używania przekracza kwotę 5 000 000 złotych lub organem nadzorującym jest Prezes Rady Ministrów. Przepisy te ustalają również sposób ustalania wartości oraz tryb przygotowania wniosku o wyrażenie zgody.

Praktyka pokazuje jednak, że bardzo dużą część dóbr intelektualnych, do których można na rynku nabyć prawa od państwowych jednostek badawczych nie stanowi ich aktywów trwałych (tj. wartości niematerialnych i prawnych w rozumieniu ustawy o rachunkowości). Niezbędne warunki do aktywacji wskazano już w artykule: http://bridge.gov.pl/aktualnosc/pokaz/wartosci-niematerialne-i-prawne-w-ujeciu-ustawy-o-rachunkowosci-1/ Tutaj warto jedynie jeszcze raz przypomnieć, że dotyczą one takich kwestii jak:

  • wiarygodnego określenia wartości takiego aktywa (dobra intelektualnego),
  • wskazanie źródła pochodzenia danego aktywa,
  • wysokie i uzasadnione prawdopodobieństwo wpływu do jednostki korzyści ekonomicznych (tj. wpływy ze sprzedaży, redukcja kosztów, zamiana na inne aktywo lub spłata zobowiązań) w przyszłości.

Aktywacja częściej dotyczyć będzie wyników prac rozwojowych niż typowych wyników prac badawczych. Oczywiście za każdym razem jest to decyzja danej jednostki, uzależniona od przyjętej polityki rachunkowości ale bardzo często nie ma podstaw do tego, aby aktywować dane dobro intelektualne w bilansie jednostki.

W praktyce zatem bardzo często możemy mieć do czynienia z sytuacją, kiedy dane dobro intelektualne będące przedmiotem komercjalizacji nie stanowi aktywa trwałego i w związku z tym nie podlega ono art. 38-41 ustawy o ZMP. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości lub sytuacji spornych zawsze warto zasięgnąć opinii Prokuratorii Generalnej.

Niniejsze opracowanie ma jedynie charakter informacyjny i niewiążący - nie stanowi ono porady, opinii ani wyjaśnienia z zakresu doradztwa prawnego czy biznesowego. Przed podjęciem jakichkolwiek decyzji lub działań, konieczna jest każdorazowa indywidualna analiza stanu faktycznego i niezbędna analiza wszystkich uwarunkowań. Autorzy nie ponoszą jakiejkolwiek odpowiedzialności za działania podmiotów podjęte na podstawie niniejszego opracowania.

Dorota Krzewińska – Partner Zarządzający CoWinners Sp. z o.o., specjalizuje się w analizach potencjału rynkowego dóbr intelektualnych oraz analizie uwarunkowań niezbędnych do przygotowywania wycen nowych technologii, przygotowuje również scenariusze i strategie komercjalizacji, posiada doświadczenie regionalnego brokera technologicznego oraz koordynatora projektów wspierających instytucje otoczenia biznesu.

Zbigniew Krzewiński – doktor nauk ekonomicznych, główny konsultant firmy CoWinners Sp. z o.o., ekspert Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, doradca w szeregu projektach z zakresu komercjalizacji i wdrożeń nowych technologii, specjalista w zakresie projektowania regulacji i rozwiązań związanych z zarządzaniem własnością intelektualną na uczelniach.

CoWinners Sp. z o.o. specjalistyczna firma doradcza zajmująca się konsultingiem komercjalizacji wyników badań oraz procedur i procesów z tym związanych.

Przeczytaj również

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło

Ważne wydarzenia i terminy

 

Aktualności

Propozycje zwiększenia roli spółek celowych

Nowe propozycje ustwodawcy zmierzają do poszerzenia zakresu zadań spółek celowych oraz do zwiększenia znaczenia tego typu...

więcej
Najnowsze interpretacje organów podatkowych w zakresie ulgi badawczo-rozwojowej

Interpretacja poszczególnych przepisów ulgi badawczo-rozwojowej może sprawiać podatnikom pewne trudności.

więcej

Publikacje dla praktyków

thumbImage
Polityka rachunkowości w ramach komercjalizacji B+R
Egzemplarz bezpłatny