Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Aktualności

Artykuł Wzrost zachęt podatkowych w działalności B+R

Wzrost zachęt podatkowych w działalności B+R

Rozwój innowacyjności jest obecnie jednym z czynników determinujących wzrost i konkurencyjność gospodarki. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera sposób ukształtowania przez państwo systemu preferencji i zachęt nakierowanych na wspieranie działań podmiotów prowadzących prace badawczo-rozwojowe. Podobnemu celowi poświęcony był również projekt zmian niektórych ustaw w związku ze wspieraniem innowacyjności, przedstawiony Sejmowi przez Prezydenta RP w marcu 2015 r.

Zgodnie z uzasadnieniem wspomnianego projektu nowelizacja ma m.in. przyczynić się do zwiększenia pewności funkcjonowania podmiotów chcących komercjalizować własność intelektualną, podniesienia konkurencyjności działań mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw oraz efektywniejszego obrotu wynikami prac badawczo-rozwojowych. Środkami do realizacji powyższych celów miałyby być m.in. wyłączenie z opodatkowania podatkiem dochodowym aportów komercjalizowanej własności intelektualnej i wprowadzenie korzystniejszego mechanizmu rozliczania kosztów prac badawczo-rozwojowych. Po licznych modyfikacjach w dniu 25 września 2015 r. projekt został ostatecznie uchwalony. Regulacje w nim zawarte w znakomitej większości wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Zmianami zostały objęte m.in. przepisy dotyczące komercjalizacji własności intelektualnej z perspektywy podatków dochodowych.

W praktyce obrót wynikami prac badawczo-rozwojowych przybiera formę komercjalizacji pośredniej (wniesienia wyników prac w drodze wkładu niepieniężnego i objęcia lub nabycia udziałów – akcji – w spółce, której celem ma być ich wdrożenie lub przygotowanie do wdrożenia) lub bezpośredniej (sprzedaży lub oddania do używania wyników prac, np. w formie licencji). Zmiany uwzględnione w opisywanej nowelizacji dotyczą wyłącznie komercjalizacji pośredniej realizowanej przez wniesienie aportu i objęcie udziałów.

Zasadniczo, zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami w przypadkach obu powyższych form obrotu po stronie podmiotu udostępniającego wyniki prac powstaje przychód do opodatkowania podatkiem dochodowym.

Należy jednak zaznaczyć, że z dniem 3 listopada 2014 r. weszła w życie pewna preferencja dla podatników zaangażowanych w komercjalizację pośrednią w drodze aportu. Rozwiązanie to pozwala na odroczenie o 5 lat momentu opodatkowania objęcia udziałów (akcji), w sytuacji gdy podmiot komercjalizujący (np. uczelnia, jej spółka celowa, Polska Akademia Nauk, instytut badawczy, twórca uprawniony do praw własności intelektualnych) wnosi do spółki kapitałowej w formie wkładu niepieniężnego komercjalizowaną własność intelektualną (np. patent, prawo z rejestracji wzoru przemysłowego, know-how, prawo do korzystania z nich na podstawie umowy licencyjnej). Warunkiem zachowania tego uprawnienia jest to, by w wyżej wskazanym okresie nie doszło do zbycia, umorzenia lub unicestwienia takich udziałów (akcji) ani też likwidacji, upadłości lub utraty statusu podatnika przez podmiot komercjalizujący. Wystąpienie którejkolwiek z tych okoliczności powoduje konieczność wykazania przychodu z tytułu wniesionego aportu – przychód w takiej sytuacji określa się na dzień poprzedzający dzień wystąpienia zdarzenia unicestwiającego preferencyjne zasady opodatkowania. Jeżeli powyższe okoliczności nie wystąpią, przychód powstanie z upływem pięcioletniego okresu. Koszty uzyskania przychodów ustalane są natomiast według stanu obowiązującego na dzień wniesienia aportu co do zasady w wysokości wartości początkowej przedmiotu wkładu, zaktualizowanej zgodnie z odrębnymi przepisami i pomniejszonej o odpisy amortyzacyjne dokonane przed jego wniesieniem lub w wysokości niezaliczonych do kosztów podatkowych faktycznie poniesionych wydatków na nabycie lub wytworzenie składników majątku, powiększonej o ewentualne wydatki związane z objęciem takich udziałów (akcji).

Wchodzące w życie z początkiem 2016 r. regulacje idą o krok dalej, pozwalając na wyłączenie z opodatkowania aportów komercjalizowanej własności intelektualnej na gruncie podatków dochodowych, jednakże wyłącznie w trakcie dwuletniego okresu przejściowego. 

Zgodnie z powyższą nowelizacją objęcie udziałów (akcji) w spółce kapitałowej w zamian za aport w postaci komercjalizowanej własności intelektualnej, wniesiony przez podmiot komercjalizujący, nie będzie prowadziło do konieczności wykazania przychodów ani uprawniało do rozpoznania kosztów podatkowych z tego tytułu. W przypadku odpłatnego zbycia takich udziałów (akcji) kosztem uzyskania przychodów będą wydatki poniesione na ich objęcie do wysokości wartości nominalnej tych udziałów (akcji). Powyższe zasady opodatkowania nie znajdą jednak zastosowania, w sytuacji gdy przedmiotem wkładu będą autorskie prawa majątkowe do programu komputerowego – w takim przypadku przychody i koszty zostaną ustalone na dotychczasowych zasadach. Jak już wspomniano, opisywana preferencja będzie miała charakter tymczasowy i znajdzie zastosowanie wyłącznie w okresie przejściowym, tj. w odniesieniu do aportów wniesionych w 2016 i 2017 r.

Z perspektywy podatków dochodowych kierunek wprowadzanych zmian należy ocenić jako korzystny dla podatników. W porównaniu jednak z pierwotnym projektem finalny kształt uchwalonej regulacji cechuje niższy poziom hojności (np. początkowo proponowano całkowite zniesienie opodatkowania komercjalizowanej własności intelektualnej, bez ograniczeń czasowych). Dodatkowo krótki okres obowiązywania preferencji w praktyce może oznaczać, że omawiane regulacje nie będą rzeczywistą zachętą do podejmowania nowych działań w sferze innowacyjności i skorzystają z nich tylko podatnicy, których prace są już w toku i mają szansę na finalizację w latach 2016-2017. Prace badawczo-rozwojowe są bowiem zazwyczaj procesami długotrwałymi, przekraczającymi okres roku czy dwóch lat, o których mowa w przedmiotowych przepisach.

Powyższe zmiany obejmują wyłącznie podatki dochodowe. W celu zapewnienia pełnej neutralności podatkowej po stronie wnoszącego warto byłoby objąć nowelizacją również zasady opodatkowania aportów komercjalizowanej własności intelektualnej na gruncie innych podatków, w tym podatku od towarów i usług oraz podatku od czynności cywilnoprawnych. Jak się bowiem wydaje, dopiero wypracowanie kompleksowego rozwiązania w tym zakresie mogłoby faktycznie wpłynąć na realizację istotnej części zakładanych celów.

Źródło: Mariusz Żochowski, Starszy Menedżer; Katarzyna Łukasik, Starszy Konsultant

Przeczytaj również

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło

Ważne wydarzenia i terminy

 

Aktualności

Obrót krwią - nowe regulacje

Tworzenie rekombinowanych leków, analogicznych do tych pozyskiwanych z krwi ludzkiej, jest ciekawym kierunkiem rozwoju i...

więcej
Baza funduszy Venture Capital

Uruchomiliśmy internetowe narzędzie do monitorowania rynku inwestycji wysokiego ryzyka w projekty technologiczne.

więcej

Publikacje dla praktyków

thumbImage
Polityka rachunkowości w ramach komercjalizacji B+R
Egzemplarz bezpłatny