Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Aktualności

Artykuł Zarządzanie prawami własności intelektualnej

Zarządzanie prawami własności intelektualnej

Zarządzanie działalnością B+R i wynikami - warunek skutecznej komercjalizacji

  1. Prawa własności intelektualnej to majątek (podobnie jak rzeczy materialne), którym trzeba zarządzać,
  2. Zarządzanie prawami własności intelektualnej: podejmowanie działań w celu identyfikacji wyników, które mogą podlegać ochronie, nabycia, uzyskania i utrzymania ochrony praw do nich oraz dysponowanie prawami w celu uzyskania korzyści,
  3. Narzędzia zarządzania prawami własności intelektualnej:
    • poprawne regulaminy i inne akty wewnętrzne,
    • należycie skonstruowane, poprawne umowy, dostosowane  do projektu, wykluczające lub minimalizujące ryzyka roszczeń,
    • prowadzenie dokumentacji, pozwalającej na ustalenie zakresu/przedmiotu i właściciela praw,
  4. Zarządzanie można wspierać rozwiązaniami informatycznymi.

O czym należy pamiętać przy komercjalizacji wyników B+R?

  • Prawo własności intelektualnej – prawo podobne do prawa własności, lecz odnosi się do wytworów niematerialnych; wytwory niematerialne mogą służyć do wykonywania wytworów materialnych (np. wynalazek),
  • Prawa na dobrach niematerialnych stanowią majątek, podobnie jak np. nieruchomości, urządzenia,
  • Wniosek: prawami na dobrach niematerialnych można i trzeba zarządzać w celu tworzenia i zachowania ich wartości,
  • Od strony prawnej komercjalizacja wyników B+R odbywa się przez dysponowanie prawami do tych wyników (udzielanie licencji, sprzedaż praw).

Należyta staranność w zarządzaniu wynikami B+R jako warunek skutecznej komercjalizacji
Prawa na dobrach niematerialnych to szczególny rodzaj praw – konieczne jest zatem dołożenie staranności do ich zachowania, w tym:

  • Zapewnienie nabycia pełnych praw do wyników B+R (uwaga na prawa autorskie niemajątkowe i inne prawa twórców – np. prawo do uzyskania patentu),
  • Kluczowe są należycie skonstruowane, poprawne umowy, dostosowane  do projektu, wykluczające lub minimalizujące ryzyka roszczeń (! sukces ma wielu ojców),
  • Konieczne jest właściwe prowadzenie dokumentacji, pozwalającej na ustalenie zakresu/przedmiotu i właściciela praw.

Ryzyka związane z brakiem staranności w zarządzaniu działalnością B+R i wynikami B+R

Brak staranności w zarządzaniu obszarem B+R może skutkować:

  • Brakiem wiedzy o wynikach prowadzonych badań i prac,
  • Brakiem umów, zapewniających nabycie praw do wyników w pożądanym zakresie,
  • Brakiem ciągu umów i dokumentacji potwierdzających przejście praw,  
  • Niezgłoszeniem wniosków o udzielnie patentu w terminie (utrata nowości),
  • Uchybieniem terminom na wniesienie opłat za utrzymanie ochrony, co oznacza utratę ochrony,
  • Brakiem możliwości obrony przed roszczeniami osób trzecich

Projekty komercjalizacji mogą obejmować prowadzenie due diligence:

  • Due diligence ma na celu ustalenie praw do wyniku,
  • Brak dokumentacji potwierdzającej prawa do wyniku B+R może skutkować wycofaniem się partnera z projektu, nawet jeśli prawa przysługują jednostce naukowej.

Regulamin zarządzania prawami własności intelektualnej (materiały przekazane uczestnikom)

  • Regulamin wewnętrzny jednostki naukowej powinien ustalać procesy, pozwalające na identyfikację wyników B+R i uzyskanie należytej ich ochrony,
  • Do działalności B+R stosuje się zasady zarządzania projektami,
  • Regulamin powinien określać:
    • Podmiot/komórkę odpowiedzialny za nadzór nad działalnością badawczą,
    • Zasady zgłaszania projektów B+R i wyników B+R,
    • Zasady ochrony,
    • Zasady podziału praw,
    • Zasady podziału korzyści z komercjalizacji,
    • Zasady korzystania z majątku uczelni w celu prowadzenia badań komercyjnych.

Standardowe umowy, standardowe klauzule, wytyczne do umów dotyczących PWI

  • Korzyści z posiadania wytycznych lub standardów umów dotyczących PWI:
    • Przyspieszenie procesu negocjacji umowy,
    • Możliwość narzucenia własnych warunków licencjonowania kontrahentowi,
    • Zapewnienie względnej jednolitości umów zawieranych przez jednostkę naukową
  • Ryzyka związane ze stosowania standardowych umów dotyczących PWI:
    • Bezkrytyczne kopiowanie wzorów,
    • Niedostosowanie umowy do projektu – szczególnie w przypadku złożonych projektów,

Proces due diligence praw własności intelektualnej

Tematy weryfikowane w procesie due diligence

W razie wykrycia ryzyk parter/inwestor prywatny może żądać zapewnienia, że nie będą zgłaszane roszczenia do wyników B+R; w razie powodzenia projektu i ew. zgłaszania roszczeń przez inne podmioty jednostka będzie ponosiła odpowiedzialność względem partnera prywatnego

Źródło: Bird&Bird

Pliki do pobrania

Przeczytaj również

Tagi:

Treść jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
 
 
 
Nie posiadasz jeszcze konta?
Kliknij tu, aby się zarejestrować
 
Nie pamiętasz hasła?
Kliknij, aby ustanowić nowe hasło

Ważne wydarzenia i terminy

 

Aktualności

Modele licencyjne baz danych

Bazy danych i ich treści, w zależności od spełnienia ustawowych warunków, mogą być chronione na kilka sposobów.

więcej
Terapie niestandardowe w praktyce

Uczelniane ośrodki naukowe, a nie wielkie koncerny, są najczęściej autorami nowatorskich technologii, leków sierocych czy...

więcej

Publikacje dla praktyków