Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Dobre praktyki

Zasady dokonywania odpisów amortyzacyjnych dla wartości niematerialnych i prawnych Zasady dokonywania odpisów amortyzacyjnych dla wartości niematerialnych i prawnych

Odwołując się do koncepcji komercjalizacji sensu largo, należy pamiętać, że odpisy amortyzacyjne odzwierciedlają zużycie pracy rozwojowej w związku z jej komercjalizacją.
Nabyte składniki wartości niematerialnych i prawnych powinny zostać we właściwy sposób zaewidencjonowane. W tym miejscu możemy rozróżnić ewidencję operacyjną oraz ewidencję księgową. Państwowe Jednostki Badawcze mogą prowadzić równolegle obie ewidencje bądź jedynie księgową i uwzględniać w niej pewne elementy ewidencji operacyjnej.

Zasady dokonywania odpisów amortyzacyjnych dla wartości niematerialnych i prawnych

Ustalenie wartości początkowej składników wartości niematerialnych i prawnych nabytych lub wytworzonych przez PJB Ustalenie wartości początkowej składników wartości niematerialnych i prawnych nabytych lub wytworzonych przez PJB

Ustalenie wartości początkowej składników wartości niematerialnych i prawnych nabytych lub wytworzonych przez PJB

Akt prawnyTematyka kwestii początkowej (w momencie ich pierwszego ujęcia w księgach) wyceny bilansowej wartości niematerialnych i prawnych według ustawy o rachunkowości jest istotna, ponieważ w procesie komercjalizacji kluczowe znaczenie ma ustalenie wartości księgowej aktywów powstałych w wyniku prac rozwojowych, co pozwala na określenie wyniku na komercjalizacji.

Ustalenie wartości początkowej składników wartości niematerialnych i prawnych nabytych lub wytworzonych przez PJB

Trwała utrata wartości dla wartości niematerialnych i prawnych Trwała utrata wartości dla wartości niematerialnych i prawnych

Trwała utrata wartości dla wartości niematerialnych i prawnych

Zarówno dla prac rozwojowych będących w toku (nieukończonych), jak i dla przyjętych do użytkowania wartości niematerialnych, powstałych w wyniku prac rozwojowych, PJB powinna oceniać (na każdą datę bilansową), czy nie wystąpiły przesłanki, które mogły doprowadzić do trwałej utraty wartości danego składnika aktywów.

Trwała utrata wartości dla wartości niematerialnych i prawnych

Przeniesienie praw dotyczących wyników prac badawczych Przeniesienie praw dotyczących wyników prac badawczych

Prawa do wyników prac badawczych i prawa związane z ich stworzeniem mogą być przenoszone przez: twórców na PJB, a następnie przez PJB na inne podmioty w ramach komercjalizacji jako:
1) prawa autorskie do wyników prac badawczych (wyłącznie majątkowe);
2) prawo do zgłoszenia tych wyników do odpowiedniej instytucji i do uzyskania jednego z rodzajów praw wyłącznych pochodzących z rejestracji (patenty, prawa ochronne, prawa z rejestracji);
3) prawo pierwszeństwa (tzw. uprzedniego pierwszeństwa) zgłoszenia do UPRP wyników prac badawczych będących wynalazkami, wzorami użytkowymi i wzorami przemysłowymi (jako szczególne odrębne prawo, które może być przedmiotem obrotu);

Przeniesienie praw dotyczących wyników prac badawczych

Prace badawczo-rozwojowe z przeznaczeniem na sprzedaż Prace badawczo-rozwojowe z przeznaczeniem na sprzedaż

Prace badawczo-rozwojowe z przeznaczeniem na sprzedaż

Zupełniej inaczej jest wówczas, gdy prace B + R prowadzone są przez jednostkę z intencją odsprzedaży. W takiej sytuacji, poniesione przez jednostkę nakłady będą klasyfikowane raczej jako „produkcja w toku”, zakładając, że kryteria ujęcia tych nakładów jako składnika aktywów są spełnione (np. przewidywane przyszłe korzyści ekonomiczne). Po zakończeniu tych prac, wytworzone przez jednostkę składniki aktywów zostaną zaklasyfikowane jako zapasy

Prace badawczo-rozwojowe z przeznaczeniem na sprzedaż

Nabycie w drodze dotacji rządowej Nabycie w drodze dotacji rządowej

Nabycie w drodze dotacji rządowej

W przypadku nabycia składnika wartości niematerialnych i prawnych w drodze dotacji rządowej (nieodpłatnie lub za symboliczną opłatę), jednostka może zdecydować się na  początkowe ujęcie w wartości godziwej składnika wartości niematerialnych oraz dotacj lub początkowe ujęcie składnika w wartości nominalnej powiększonej o wszystkie koszty bezpośrednio przyporządkowywane przystosowaniu składnika do użytkowania zgodnie z planowanym wykorzystaniem (§ 44 MSR 38).

Nabycie w drodze dotacji rządowej

Nabycie praw autorskich do wyników prac badawczych (przez twórcę oraz PJB) Nabycie praw autorskich do wyników prac badawczych (przez twórcę oraz PJB)

Zgodnie z podstawową zasadą polskiego prawa autorskiego, zarówno majątkowe, jak i osobiste prawa autorskie należą do twórcy utworu (twórca może rozporządzać prawami majątkowymi). Jednocześnie uznaje się, że twórcą może być wyłącznie osoba fizyczna. Utwór może oczywiście powstać w wyniku współdziałania kilku osób, ale mówimy wówczas o współtwórstwie. Należy pamiętać, że zawsze muszą to być osoby fizyczne, gdyż żaden podmiot niebędący osobą fizyczną (np. PJB) nie może być twórcą.

Nabycie praw autorskich do wyników prac badawczych (przez twórcę oraz PJB)

Kwalifikacja podatkowa poszczególnych form pozyskania praw do wyników prac B+R przez PJB Kwalifikacja podatkowa poszczególnych form pozyskania praw do wyników prac B+R przez PJB

Kwalifikacja podatkowa poszczególnych form pozyskania praw do wyników prac B+R przez PJB

Zgodnie z przyjętą koncepcją komercjalizacji sensu largo, zanim PJB przystąpi do komercjalizacji wyników prac B+R, musi najpierw uzyskać prawa do tych wyników, co wiąże się z poniesieniem stosownych kosztów. Ustalenie, o jakie koszty chodzi oraz jak powinny one zostać ujęte w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ma fundamentalne znaczenie przy określeniu wielkości dochodu PJB z komercjalizacji wyników prac B+R.

Kwalifikacja podatkowa poszczególnych form pozyskania praw do wyników prac B+R przez PJB

Ekspert NCBR
Ekspert NCBR
Regulamin komercjalizacji B+R
Najlepsi fachowcy
Skuteczna pomoc
Odpowiedź eksperta na piśmie

Ważne wydarzenia i terminy

 

Publikacje dla praktyków

thumbImage
Fundusze Venture Capital - Bridge Alfa -zagadnienia prawne i merytoryczne
Egzemplarz bezpłatny

Aktualności

Rola prototypu w badaniach, pracach rozwojowych i komercjalizacji

Budowa prototypu w praktyce pozwala sprawdzić wiele przyjętych w badaniach założeń oraz zweryfikować poprawność zaplanowanego...

więcej
Modele opłat licencyjnych

Bardzo dużym problemem w praktyce komercjalizacji może być jednak właściwy dobór opłat licencyjnych tak, aby zaproponowany model...

więcej
Finansowanie centrów transferu technologii z dotacji na utrzymanie potencjału badawczego

Zbliża się koniec roku i warto również zaznaczyć, że przeznaczenie 2% środków finansowych przyznanych na utrzymanie potencjału...

więcej